หัวใจสำคัญของการทำค้าปลีกยุคใหม่ก็คือศูนย์กระจายสินค้าหรือ Distribution Center ที่เรียกย่อๆ ว่าดี.ซี. เพราะเจ้าดี.ซี.นี้ จะเข้ามาช่วยในการบริหารระบบหลังบ้านของร้านค้าปลีกได้อย่างมีประสิทธิภาพ ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของการลดต้นทุนในการกระจายสินค้า ลดการสูญเสียโอกาสในการขายกรณีที่สินค้าบนเชลฟ์ขาดหายไป หรือแม้แต่การเป็นเครื่องมือสำคัญในการรองรับการขยายสาขาของเชนค้าปลีก ที่ไม่ต้องกังวัลในเรื่องของการบริหารจัดการสต๊อก เพราะจะมี ดี.ซี.เข้ามาทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการดูแลเรื่องดังกล่าวนี้

ขณะเดียวกัน ยังช่วยลดความยุ่งยากซับซ้อนในการส่งสินค้าของฝั่งซัพพลายเออร์ที่เพียงแค่ส่งสินค้ามารวมกันที่ศูนย์กระจายสินค้า แล้วเชนค้าปลีกจะเป็นคนกระจายสินค้าเข้าสู่สาขาของตัวเอง ทำให้ไม่ต้องเสียเวลาหรือยุ่งยากเพราะอย่างที่รู้กันอยู่ บรรดาสาขาของเชนค้าปลีกแต่ละรายมีเป็นจำนวนมาก การที่จะกระจายสินค้าเข้าสู่ร้านค้าด้วยตัวเอง จึงเป็นเรื่องที่ค่อนข้างยุ่งยาก และมีต้นทุนที่สูงกว่า

ยักษ์ค้าปลีกอย่างเทสโก้ โลตัส คือตัวอย่างในเรื่องนี้ โดยสิ่งแรกที่เทสโก้ โลตัสให้ความสำคัญในการรุกเข้ามาทำตลาดในบ้านเราก็คือ การลงทุนในเรื่องของศูนย์กระจายสินค้าที่ดี.ซี.แห่งแรกของค่ายนี้ถูกสร้างขึ้นที่อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซึ่งในช่วงแรกนั้นด้วยการที่ยังมีจำนวนสาขาไม่มากนัก ศูนย์กระจายสินค้าแห่งนี้จึงสามารถรองรับการกระจายสินค้าเข้าสู่สาขาได้เป็นอย่างดี

แต่เมื่อเทสโก้ โลตัส มีการลงทุนขยายสาขาเพิ่มมากขึ้น จึงมีการลงทุนในการสร้างศูนย์กระจายสินค้าเพิ่มตามมา ไม่ว่าจะเป็นที่ลำลูกกา บางบัวทอง ขอนแก่น หรือที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี ทำให้ ปัจจุบัน เทสโก้ โลตัส มีศูนย์กระจายสินค้าขนาดใหญ่อยู่แล้วที่วังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ครอบคลุมพื้นที่กระจายสินค้าในเขตกรุงเทพฯ ภาคกลาง และภาคตะวันออก ศูนย์กระจายสินค้าจังหวัดขอนแก่น รองรับภาคอีสาน ศูนย์กระจายสินค้าสุราษฎร์ธานี รองรับภาคใต้ทั้งหมด ไม่เพียงเท่านั้นยังมีศูนย์กระจายที่ลำลูกกา และบางบัวทอง รองรับการกระจายสินค้าประเภทอาหารในเขตภาคกลาง  ซึ่งมองในภาพรวมแล้ว ยังขาดพื้นที่ภาคเหนือ แต่เทสโก้ โลตัส มีคลังสินค้าที่เรียกว่าฮับ อยู่ที่จังหวัดลำพูน               

ส่วนดี.ซี. ที่สุราษฎร์ธานี ที่ใช้เงินลงทุน 2,500 ล้านบาท สร้างบนพื้นที่ 90 ไร่ นั้น ถือเป็นโมเดลใหม่ ที่มีพื้นที่ส่วนหนึ่งให้ซัพพลายเออร์เข้ามาเช่า เพื่อทำเป็นคลังสินค้าโดยมี DKSH เนสท์เล่ และพรานเฟรช ในเครือพรานทะเล เข้ามาเช่าพื้นที่ โดยพรานเฟรช จะใช้พื้นที่ในศูนย์กระจายสินค้าแห่งนี้ เพื่อบรรจุสินค้าอาหารสดก่อนกระจายเข้าสู่ร้านค้าในภาคใต้ ซึ่งเทสโก้ โลตัส เองกำลังมองถึงการขยายโมเดลในรูปแบบที่ว่านี้ไปยังดี.ซี.อื่นๆ 

4 หัวใจสำคัญของดี.ซี.

1.ลดต้นทุนในการกระจายสินค้า อย่างดี.ซี.ที่สุราษฎร์ธานี สามารถลดต้นทุนค่าน้ำมันได้ถึง 6.7 ล้านบาทต่อเดือน หรือย่นระยะทางขนส่งลงได้ 4 แสนกิโลเมตรต่อสัปดาห์

2.เพิ่มโอกาสในการขยายสาขาในพื้นที่ ภาคใต้ปัจจุบัน มีสาขาร่วม 200 สาขา แต่ศักยภาพของดี.ซี.ที่เปิดสามารถรองรับการกระจายสินค้าได้ถึง 400 สาขา นั่นแสดงให้เห็นถึงโอกาสในการขยายสาขาที่น่าจะเพิ่มขึ้นได้อีกเท่าตัวเลยทีเดียว               

3.ลดการเสียโอกาสในการขายเนื่องจากสินค้าขาดเชลฟ์ เพราะสามารถลดเวลาในการส่งสินค้าได้เร็วขึ้น เป็นแบบ On Time Inflow คือส่งสินค้าครบ ตรงเวลา

4.ช่วยควบคุมคุณภาพสินค้าโดยเฉพาะอาหารสด ให้มีความสดใหม่ก่อนถึงมือผู้บริโภค สินค้าประเภทอาหารสดนี้ กำลังเป็นกลยุทธ์สำคัญของเทสโก้ โลตัส ในการบุกตลาดฟู้ก รีเทล ซึ่งเทสโก้ โลตัส มีการวางกลยุทธ์ที่สอดรับกันอย่างการทำ “ฟู้ด สตอรี่” ที่บอกเล่าเรื่องราวที่มาที่ไปของสินค้าอาหารสดแต่ละประเภท เพื่อสื่อสารให้เห็นถึงการควบคุมความสดใหม่จากฟาร์มจนถึงโต๊ะอาหารของลูกค้า

สินค้าประเภทอาหารสดนี้ กลายเป็นเป้าหมายสำคัญของผู้ประกอบการไฮเปอร์มาร์เก็ตทั้ง 2 ราย เพราะนอก จากจะเข้ามาช่วยสร้างความแตกต่าง และสร้าง “สโตร์ ลอยัลตี้” ให้เกิดขึ้นแล้ว ยังเป็นตัวช่วยเพิ่มความถี่ในการมาสโตร์ของลูกค้า โดยเฉพาะกลุ่มลูกค้าที่เป็นคนรุ่นใหม่ เพราะอาหารจะเป็นสิ่งที่คนต้องรับประทานทุกวัน ต่างจากสินค้าประเภท Dry Grocery ที่สามารถซื้อตุนไว้ใช้ได้

ปัจจุบัน เทสโก้ โลตัส มีฟอร์แมตสโตร์ที่ประกอบไปด้วย พลัสมอลล์ เทยโก้ โลตัส เอ็กซ์ตร้า ไฮเปอร์มาร์เก็ต ตลาดโลตัส และเอ็กซ์เพรส และเทสโก้ โลตัสช้อป ออนไลน์ และร้านค้าของเทสโก้ โลตัสบนแพลตฟอร์มของลาซาด้า โดยมีสาขารวมกันกว่า 1,900 สาขา ให้บริการลูกค้ากว่า 15 ล้านคน

แน่นอนว่า ศูนย์กระจายสินค้าจะเข้ามาเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญของผู้เล่นค้าปลีกรายนี้.....