การขยายตัวอย่างต่อเนื่องของสังคมเมืองนับเป็นเทรนด์สำคัญที่ส่งผลให้พฤติกรรมการจับจ่ายใช้สอยของลูกค้าเปลี่ยนไป โดยภายในปี พ.ศ. 2573 คาดว่า 58% ของประชากรไทยจะอาศัยอยู่ในเมือง เพิ่มจาก 50% ในปัจจุบัน การปรับโครงสร้างทางสังคมนี้ มีผลต่อตลาดค้าปลีกของบ้านเรา โดยเฉพาะในมุมของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและไลฟ์สไตล์การช้อปของคนไทยรุ่นใหม่

เพราะสิ่งหนึ่งที่ตามมาจากการขยายตัวของสังคมเมืองก็คือ ขนาดของครอบครัวที่เล็กลง หรือคนเป็นโสดมากขึ้น ทำให้การอาศัยในที่อยู่อาศัยแนวตั้งหรือคอนโดมิเนียมมีเพิ่มขึ้น เหล่านี้ล้วนมีผลทำให้ผู้เล่นในตลาดค้าปลีกของบ้านเราต้องมีการปรับกลยุทธ์กันใหม่

กรณีศึกษาของบิ๊กซี 1 ใน 2 ผู้เล่นในตลาดค้าปลีกไฮเปอร์มาร์เก็ต คือตัวอย่างของการปรับกลยุทธ์เพื่อรับมือกับความเปลี่ยนแปลงที่ว่านี้ ซึ่งหากมองมาที่ตัวบิ๊กซีเองจะอยู่ในสถานะทั้งเป็นร้านค้าปลีก และผู้พัฒนาที่ดินเพื่อการค้าปลีก โดยทำพื้นที่เช่าในลักษณะของการเป็นมอลล์ที่พ่วงเอาร้านค้าปลีกของบิ๊กซีในฟอร์แมตขนาดใหญ่อย่างไฮเปอร์มาร์เก็ต หรือซูเปอร์มาร์เก็ตเข้าไปด้วย

อัศวิน เตชะเจริญวิกุล ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่  บริษัท บิ๊กซี ซูเปอร์เซ็นเตอร์ จำกัด (มหาชน) ห้างค้าปลีกในกลุ่มบริษัทเบอร์ลี่ ยุคเกอร์ (บีเจซี) บอกว่า พฤติกรรมที่เปลี่ยนไปอย่างชัดเจนก็คือ ลูกค้าที่มาบิ๊กซี จะมีความถี่ในการมาช้อปลดลงจาก 2.3 ครั้งต่อเดือน มาอยู่ที่ประมาณ 2 ครั้งต่อเดือน ขณะที่การปรับพฤติกรรมอีกอย่างก็คือ ก่อนหน้านั้น ลูกค้ามาบิ๊กซีเพื่อซื้อสินค้าแล้วค่อยใช้ชีวิต แต่ปัจจุบันเปลี่ยนเป็นการมาใช้ชีวิตก่อน แล้วถึงค่อยซื้อสินค้า

“จากพฤติกรรมที่เปลี่ยนไปนี้ ทำให้เราต้องมีการปรับร้านค้าในส่วนของพื้นที่เช่าให้สอดรับกับไลฟ์สไตล์ที่เปลี่ยนไป โดยเราจะมีการเพิ่มร้านอาหารใหม่ๆ เข้ามามากขึ้น เช่นเดียวกับสาขาที่อยู่ใกล้คอนโดมิ เนียม ก็จะมีการปรับเพิ่มเครื่องซักผ้าหยอดเหรียญเข้าไปเพื่อให้สอดคล้องกับไลฟ์สไตล์ของคนในโลเกชั่นนั้นๆ”

ในส่วนของร้านค้าปลีกนั้น นอกจากจะเน้นให้ความสำคัญกับการพัฒนาช่องทางขายที่เป็นออมนิแชนแนล ที่สอดรับกันทั้งออนไลน์และออฟไลน์อย่างไร้รอยต่อแล้ว บิ๊กซียังให้ความสำคัญกับการลงทุนเปิดร้านค้าปลีกไซส์เล็ก ที่มีเทรนด์การเติบโตค่อนข้างดี เนื่องจากสามารถเข้าไปรองรับกับการซื้อสินค้าจากร้านค้าปลีกใกล้บ้านที่มีเพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วงที่ผ่านมา

ปัจจุบันบิ๊กซี มีสาขาในทุกฟอร์แมตรวมอยู่ที่ 1,371 สาขา ในจำนวนนั้น จะเป็นสาขาของมินิบิ๊กซี 1,157 สาขา สาขาที่เป็นฟอร์แมตไฮเปอร์มาร์เก็ตขนาดใหญ่ จำนวน 150  สาขา สาขาล่าสุดคือสาขามหาชัย 2 ในวันที่  26 กันยายน 2563 นอกจากนั้นจะเป็นสาขาในรูปแบบซูเปอร์มาร์เก็ตที่บิ๊กซีมีทั้งฟอร์แมตเดิมคือ บิ๊กซี มาร์เก็ต จำนวน  52 สาขา  และสาขาที่เป็นฟอร์แมตทใหม่คือบิ๊กซี ฟู้ดเพลส ซึ่งเป็นซูเปอร์มาร์เก็ตที่เข้ามาจับลูกค้าที่มีไลฟ์สไตล์แบบคนเมืองโดยเฉพาะ โดยจะมีการนำเสนอสินค้าที่ตอบโจทย์การใช้ชีวิตประจำวันของคนเมือง เปิดไปแล้ว  6 สาขา คือที่สามย่านมิตรทาวน์ สุขาภิบาล 5 เกตเวย์ บางซื่อ ท่าอิฐหนามแดง และเคหะร่มเกล้า โดยโมเดลนี้จะออกมาในรูปแบบซูเปอร์มาร์เก็ตที่เปิดให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง เน้นจำหน่ายอาหารสดคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 50% ของสินค้าที่ขายทั้งหมด ส่วนที่เหลืออีก 50% เป็นกลุ่มสินค้าประเภทอาหารแห้ง โดยอาหารสดจะให้ความสำคัญเป็นพิเศษ คือ การจำหน่ายอาหารพร้อมรับประทาน และอาหารที่ซื้อกลับไปรับประทานที่บ้านหรือที่ทำงาน เนื่องจากปัจจุบันไลฟ์สไตล์ของผู้บริโภคมีความรีบเร่ง บริษัทจึงจะเน้นจำหน่ายสินค้าประเภทดังกล่าว เพื่อตอบสนองความต้องการลูกค้า

ที่น่าสนใจก็คือ บิ๊กซีพยายามหาโอกาสทางการตลาดใหม่ๆ ด้วยการพัฒนาฟอร์แมตร้านบิ๊กซี ดีโป้ ที่เป็นร้านค้าส่ง เปิดไปแล้ว 5 สาขา อยู่ติดกับมินิบิ๊กซี อำเภอประทาย อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ อำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์ และอำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์ ถือเป็นการทดลองตลาด โดยเลือกทำเลส่วนใหญ่อยู่ในระดับอำเภอ เพื่อให้บริการในพื้นที่ที่ยังมีการแข่งขันไม่รุนแรงนัก

เป็นอีกการขยับกลยุทธ์เพื่อรับกับตลาดค้าปลีกที่เปลี่ยนแปลงไป....