Marc Buckley, Official UN SDG Advocate and Global Food Reformist นักปฏิวัติด้านอาหารและตัวแทนความยั่งยืนจาก UN SDG กล่าวว่า “การทำเกษตรกรรม ปศุสัตว์ รวมถึงกระบวนการในการผลิตอาหารก่อให้เกิดการทำลายบรรยากาศของโลกเทียบเท่ากับระเบิดปรมาณู 500,000 ลูก ใน 1 วัน ทุกวัน ทั้งปี นอกจากนี้การบริโภคเนื้อสัตว์ของมนุษย์ทำให้เกิดการสูญเสียทางทรัพยากรมากมาย แฮมเบอร์เกอร์เนื้อ 1 ชิ้น ต้องใช้น้ำมากถึง 2,500 ลิตร ในทุกขึ้นตอนการผลิต ฟาร์มในอเมริกาผลิตขยะจำนวนมาก ดังนั้นหากเลิกทานเนื้อจะสามารถช่วยลดก๊าซเรือนกระจกได้ถึง 73% ลดปริมาณน้ำในการผลิตอีกมากมาย ดังนั้นการผลิตอาหารในอนาคตจำเป็นต้องนำเรื่องของนวัตกรรมในการผลิตเข้ามาช่วย”

หลายปีที่ผ่านเทรนด์การบริโภคโปรตีนจากแหล่งอื่นที่ไม่ใช่เนื้อสัตว์ เช่น จากถั่วเหลือง ธัญพืชต่างๆ จึงได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้น นวัตกรรมอาหารทางเลือกถูกพัฒนาให้มีความหลากหลาย และที่มาแรงในตอนนี้หนีไม่พ้น Plant-based Food อาหารแห่งอนาคตที่จะเข้ามาตอบโจทย์ทั้งเรื่องของสุขภาพและสภาพแวดล้อมให้ดีขึ้นกว่าเดิม

หัวหอกสำคัญที่ทำให้ Plant-based Food ถูกพูดถึงมากคือ Beyond Meat บริษัทที่ผู้ผลิต Plant-based Meat หรือเนื้อที่ทำจากพืชอันดับต้นๆ ที่กลายเป็นธุรกิจดาวรุ่งพุ่งแรงจนปัจจุบันบริษัทเติบโตอยู่ในตลาดหลักทรัพย์ NASDAQ ของสหรัฐอเมริกา มีมูลค่าตลาดกว่า 4.75 แสนล้านบาท ถือได้ว่าผลิตภัณฑ์ของ Beyond Meat กลายเป็น Game Changer ที่ Set เทรนด์ใหม่ให้กับอุตสาหกรรมอาหารโลกด้วยเนื้อสัตว์ที่ทำจากพืช ซึ่งรสชาติ สีสัน และเนื้อสัมผัสเหมือนกับเนื้อวัวแท้ซึ่งตอบโจทย์ผู้บริโภคได้เป็นอย่างดี

แม้ในต่างประเทศ Plant-based Food จะทำตลาดจนฮิตติดลมบนไปแล้วแต่ในประเทศไทยถือว่าเพิ่งเริ่มต้น แต่ก็เป็นการเริ่มต้นที่ได้รับการตอบรับค่อนข้างดี

ศูนย์วิจัย Krungthai COMPASS ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) หรือ KTB เผยว่า ผลิตภัณฑ์อาหารจากพืช ซึ่งเป็นอาหารกลุ่มโปรตีนทางเลือก กำลังเป็นที่นิยมสำหรับผู้บริโภคที่รักการดูแลสุขภาพ ธุรกิจ Plant-based Food ในไทยมีโอกาสสร้างอัตรากำไรที่ดีจากเดิม 2-10% เป็น 10-35% และคาดว่ามูลค่าตลาดอาจแตะที่ 4.5 หมื่นล้านบาทในปี 2024 หรือเติบโตเฉลี่ยปีละ 10%

หนึ่งในบริษัทที่เห็นโอกาสในธุรกิจเนื้อจากพืชคือ Meat Avatar ซึ่งพัฒนาผลิตภัณฑ์อย่าง “หมูกรอบจำแลง” ขึ้นมาเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคไทยที่นิยมทำเมนูต่างๆ จากหมูกรอบ เพราะอยู่ในธุรกิจอาหารและมีโอกาสเดินทางไป Exhibition ต่างประเทศบ่อยทำให้ทราบว่าปัจจัยที่ทำให้ Plant-based Food ได้รับความนิยมนอกจากเรื่องของสุขภาพแล้วรสชาติต้องถูกปากผู้บริโภคด้วย

“เราต่างจากอาหารเจและมังสวิรัติตรงที่อาหารทั้ง 2 ประเภทใช้แป้งโปรตีนเกษตรที่มีกลิ่นถั่วและผักค่อนข้างแรงมาแทนเนื้อสัตว์ คุณค่าทางโภชนาการยังไม่ได้เท่าไหร่เพราะส่วนมากจะมีคาร์โบไฮเดรตสูง รสชาติก็ยังไม่ถูกปากมากนัก Plant-based ของเราเป็นเนื้อที่ทำจากพืชและทดแทนเนื้อสัตว์ ดังนั้นจะต้องมีคุณสมบัติคล้ายเนื้อสัตว์จริงมากที่สุดซึ่งคุณสมบัติสำคัญมี 5 อย่างคือ รูปลักษณ์ รสชาติ กลิ่น เนื้อสัมผัส คุณค่าทางโภชนาการที่ต้องมีโปรตีนมากกว่าคาร์โบไฮเดรต คนทาน Plant-based Food จึงต้องได้รับประสบการณ์ในการรับประทานที่ทำให้เขารู้สึกว่านี่เหมือนเนื้อสัตว์จริง อร่อย เพราะอาหารที่จะขายได้ต้องอร่อย และราคาต้องไม่แพงเกินไป”

ล่าสุด Meat Avatar จับมือกับแม็คโครรุกตลาดอาหาร ส่ง Plant-Based Meat อย่างหมูกรอบและหมูสับจำแลง วางจำหน่ายในสโตร์ของแม็คโครทั่วประเทศถือเป็นเจ้าแรกที่ส่งอาหาร Plant-Based คุณภาพดีสู่ตลาดอาหารแมส การจับมือกับแม็คโครในครั้งนี้จะช่วยขยายตลาดให้ Plant-Based คุณภาพดีสามารถเข้าถึงผู้บริโภคทุกกลุ่มได้กว้างมากขึ้น

นอกจากรายเล็กอย่าง Meat Avatar แบรนด์ใหญ่อย่างสตาร์บัคส์ก็เพิ่งเปิดตัวเมนู Plant-based เจาะไลฟ์สไตล์คนรุ่นใหม่ที่ให้ความสำคัญกับสุขภาพและสิ่งแวดล้อมด้วยเช่นเดียวกัน โดยเมนูที่เพิ่งเปิดตัวมีทั้งเครื่องดื่มและแซนด์วิชที่ทำจากพืช อาทิ บียอนด์มีทแซนด์วิช, โอ๊ตมิ้ลค์ โกโก้ มัคคิอาโต้, กาแฟเอสเพรสโซ่ผสมนมข้าวโอ๊ต, โอ๊ตมิ้ลค์ ทีวาน่า เพียว มัทฉะ ลาเต้ เป็นต้น

เช่นเดียวกับ Sizzler ที่เพิ่มเมนู Plant-Based Meat 4 เมนู คือ ออมนิ สเต็ก ซอสเห็ด, บียอร์น ชิลลี่ด็อก, บียอร์น สเต็ก ซอสพริกไทย, บียอร์น คาราเมลไลซ์ ออนเนี่ยน เบอร์เกอร์

จากข้อมูลพฤติกรรมการรับประทานของคนไทยโดยศูนย์วิจัย Krungthai COMPASS สิ่งที่น่าสนใจคือ 53% ของผู้บริโภคชาวไทยต้องการลดการบริโภคเนื้อสัตว์ ขณะที่อีก 45% สนใจที่จะปรับเปลี่ยนไปสู่การรับประทานอาหารแบบมังสวิรัติ วีแกน และอาหารจากพืชมากขึ้น ประกอบกับร้านอาหารชื่อดังหลายร้านเริ่มนำเสนอเมนูอาหารเจาะกลุ่มลูกค้าไม่ทานเนื้อสัตว์มากขึ้น รวมทั้งราคาก็สูงกว่าเนื้อสัตว์ไม่มากนัก จึงนับเป็นโอกาสทางการตลาดสำคัญซึ่งผู้ประกอบการอาหาร Plant-Based Food จะเข้ามาทำตลาดต่อเนื่องและสร้างให้ตลาด Plant-Based Food เติบโตมากขึ้นในอนาคต