สำเพ็ง ทรงวาด พาหุรัด วังบูรพา ย่านการค้าเก่าแก่สำคัญคู่เมืองไทยมานาน กว่า 70 ปี ซึ่งจะว่าไปแล้วหลายบริษัทยักษ์ใหญ่ของไทยเองก็ถือกำเนิดจากที่นี่ จนถึงขนาดมีคำพูดที่ว่า “เอาอะไรมาขายที่นี่ก็รวย” อย่างไรก็ตาม ธุรกิจโดดเด่นที่สำคัญที่สุดของย่านนี้ ได้แก่ พวกวัสดุอุปกรณ์ของใช้ของชำร่วย สำหรับจัดงานแต่ง งานศพ งานบวช หรืองานสำคัญตามประเพณีต่างๆ ซึ่งถ้าใครจะจัดงานอะไรก็ต้องมาหาซื้อข้าวของต่างๆ ที่ย่านนี้เป็นหลัก

แต่เมื่อกาลเวลาผ่านไป ผู้คนสามารถหาซื้อของได้จากทุกที่บนโลก และสั่งซื้อของได้ตลอดเวลา เพราะการเข้ามาของระบบออนไลน์ อินเตอร์เน็ต และอี-คอมเมิร์ซ ที่ทำให้ทุกอย่างง่ายขึ้นในการจับจ่าย ซึ่งแน่นอนว่าส่งผลกระทบต่อร้านค้าต่างๆ อย่างมาก คำว่า ‘ย่าน’หรือ ‘แหล่งทำเลทอง’ จึงไม่ใช่คำตอบอีกต่อไปแล้ว

การเปลี่ยนผ่านตรงนี้เป็นความท้าทายใหม่ที่นักธุรกิจ SME ควรจะต้องศึกษาเรียนรู้และปรับตัวให้เท่าทัน ซึ่งเราได้มีโอกาสล้วงเคล็ดลับธุรกิจค้าขายของชำร่วยเก่าแก่ แต่สามารถก้าวผ่านการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ได้จนประสบความสำเร็จ ที่สำคัญยังเป็นธุรกิจที่ส่งต่อมาจากรุ่นพ่อสู่รุ่นลูก ทำให้ธุรกิจเก่าเกิดความทันสมัยรับกับเทรนด์คนรุ่นใหม่แล้วยังสามารถขยายไลน์ธุรกิจใหม่ๆ ได้อีกด้วย วันนี้สองพี่น้องสาวสวย คุณกิ๊ฟ-แคทลียา ท้วมประถม กรรมการผู้จัดการ ดิ ไอเดีย เอสเซนเชี่ยล จำกัด และคุณนดา-วิริยา ท้วมประถม Marketing Director ดิ ไอเดีย เอสเซนเชี่ยล จำกัด ได้เปิดโอกาสให้เรามาร่วมพูดคุยถึงวิธีในการบริหารธุรกิจในแบบค้าปลีกบนย่านสำเพ็งที่เริ่มต้นจากแผงเล็กๆ ไปสู่การขยายกลายเป็นธุรกิจพันล้านและเป็นธุรกิจส่งออกได้ในที่สุด

เสน่ห์การค้าย่านสำเพ็ง วางอะไรก็ขายได้

คุณกิ๊ฟ แคทลียา พี่สาวคนโตที่มีสไตล์ของสาวมั่น เริ่มเล่าให้ฟังถึงต้นกำเนิดธุรกิจครอบครัวว่า เริ่มมาจากคุณย่ามีเพียงแผงหน้าร้านเล็กๆ เช่าเขาอยู่หน้าตึกที่สำเพ็ง ตั้งแต่สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 มีลูก 5 คนที่ทุกคนต้องทำงานต้องช่วยกันทำมาหากิน แต่ด้วยความมัธยัสถ์ขยันอดออม ก็ทำให้คุณพ่อสามารถซื้อตึกที่เราเคยเช่าอยู่ตรงนั้นได้เป็นของครอบครัวจนเสร็จ จนเรียกได้ว่าจุดนั้นคือการถือกำเนิดของธุรกิจเราตั้งแต่วันนั้นเลย โดยธุรกิจแรกคือการค้าขายของชำร่วยทั้งงานแต่ง งานบวช งานศพ ฯลฯ

“ตั้งแต่เด็กจนโต เราเห็นเสน่ห์ที่สำคัญของย่านนี้คือทุกๆ ร้านแถวนั้นส่วนใหญ่จะเป็นญาติกันหมด แม้จะเป็นคู่แข่งกัน ค้าขายเหมือนกัน แต่ก็ยังมีน้ำใจต่อกัน ขนาดว่าไปขอคำแนะนำว่าจะขายอะไรยังไง ซื้อแหล่งวัตถุดิบที่ไหนก็สอนให้หมด ความน่าสนใจอีกอย่างของที่นี่คือ พ่อเคยบอกว่า แถวนี้แค่ขายน้ำเปล่าก็รวยแล้ว หยิบจับอะไรมาขายก็รวยแค่ปรับหามุมนิดหน่อยก็ขายได้ นี่คือสิ่งที่เราโตมาเป็นแบบนี้”

คุณนดา วิริยา เสริมว่า พวกเราจะถูกสอนเรื่องการทำธุรกิจผ่านการใช้ชีวิตประจำวัน ซึ่งเราก็ไม่แน่ใจว่าสิ่งนี้มันคือการฝังหัวหรือการปลูกฝังให้เราเป็นผู้ประกอบการ แต่ทุกๆ อย่างมันก็ปูทางให้เราเติบโตมาเป็นนักธุรกิจบนเส้นทางนี้

ธุรกิจครอบครัว + Passion + Trending

แต่อย่างที่เกริ่นไว้ว่า เมื่อยุคสมัยเปลี่ยนไปการค้าขายในแบบเมื่อ 50 กว่าปีก่อนไม่สามารถเอามาใช้ได้ในปัจจุบัน ที่สำคัญต้องไม่ลืมว่าย่านสำเพ็ง หลายๆ ร้านมีสินค้าไม่แตกต่างกันมากนัก ซึ่งจุดนี้เองที่เป็นความท้าทายของผู้ประกอบการ SME เช่นเดียวกันว่า ในเมื่อสินค้าเหมือนกันแต่จะทำอย่างไรให้ขายได้ คุณกิ๊ฟ ให้เคล็ดลับว่า ให้เอาพื้นฐานของธุรกิจที่บ้านมาบวกกับความชอบส่วนตัว แล้วผสานด้วยเทรนด์ดิ้ง จนเกิดเป็นการสร้างธุรกิจใหม่ที่ไม่เหมือนใคร

“ในยุคนี้เป็นยุคของดิจิทัลเทคโนโลยี ซึ่งเราควรจะมองหาน่านน้ำใหม่ๆ เป็นน่านน้ำที่ใสสว่างอยู่ เพราะในย่านนั้นอย่าลืมว่า สินค้าส่วนใหญ่คล้ายๆ กันหมด การที่เราจะเปิดอะไรที่คล้ายๆ กันอีกก็คงไม่ได้ อย่างเมื่อก่อนที่เคยบอกว่าแค่ขายน้ำก็รวยหรือขายอะไรก็รวย แต่ยุคนี้มันเป็นยุคที่คำว่า “แหล่ง” ไม่มีประโยชน์อีกต่อไปแล้ว เพราะคนหาสินค้าที่ต้องการได้จาก Facebook หรือ Instagram หรืออินเตอร์เน็ต เพราะฉะนั้นเราจะต้องทำอย่างไรดีที่ทำให้การเป็นแหล่งของเรา ยังเป็นข้อได้เปรียบของเราอยู่ยังไปได้ในน่านน้ำเดิม แล้วก็ยังมีน่านน้ำใหม่ๆ ที่สามารถเอาธุรกิจของเรามาต่อเติมได้”

เปลี่ยนการมี ‘หน้าร้าน’ ให้เป็นข้อได้เปรียบ

คุณนดา กล่าวเสริมคุณกิ๊ฟได้น่าสนใจว่า ส่วนใหญ่ธุรกิจที่สำเพ็ง พาหุรัด ทำธุรกิจในเชิงรับค่อนข้างมาก เหมือนกับว่าอยู่ใน Comfort zone มาโดยตลอด เพราะคิดว่าอยู่บนทำเลทอง แต่ยุคนี้มันไม่ใช่ เราต้องปรับตัวในเชิงรุกให้มากขึ้น ดังนั้น สิ่งสำคัญที่ต้องพิจารณาให้มากขึ้นตอนนี้ก็คือ Customer Journey เช่น เราต้องรู้แล้วว่าเขาจะรู้จักสินค้าเราได้อะไรยังไง ซึ่งมันไม่เหมือนแต่ก่อนแล้วที่ลูกค้าจะต้องวิ่งมาหาเราที่หน้าร้าน แต่ตอนนี้เราก็ต้องนั่งดูว่า ผู้บริโภคหาสินค้าจากไหน จากบนเน็ตใช่ไหม ถ้าใช่แล้วเราจำเป็นต้องทำ SEO หรือไม่ หรือมันต้องอยู่บน Facebook หรือใน Instagram ไหม อย่างนี้เราก็ต้องค่อยๆ ซึมลงไป

“การค้าปลีกจะอยู่เฉยๆ ไม่ได้ เพราะว่าคู่แข่งของเราตอนนี้คือคนที่ไม่มีหน้าร้านแล้ว คนที่พยายามหาทุกวิธีทางให้แบรนด์ของเขาแทรกซึมอยู่ในใจผู้บริโภคได้มากที่สุด และเมื่อเขาไม่มีหน้าร้านเขาจึงต้องดิ้นรนมากกว่าคนที่มี ดังนั้น คนที่ทำธุรกิจค้าปลีกเอง จะต้องหาจุดเด่นของตัวเองให้ได้ เปลี่ยนหน้าร้านให้เป็นข้อได้เปรียบแล้วนำไปสู่การขยายธุรกิจหรือต่อยอดธุรกิจ เช่น การที่ลูกค้าถามในออนไลน์ว่าคุณมีหน้าร้านไหม ตรงนี้ก็เป็นข้อได้เปรียบเรื่องความน่าเชื่อถือ หรือการที่ลูกค้ามาซื้อหน้าร้านแล้วเกิดการซื้อต่อเนื่องก็แนะนำให้เขาสั่งผ่านออนไลน์ก็ได้ หรือฝากแชร์ รีวิวร้านของเราผ่านโซเชียลมีเดีย ก็จะทำให้ผู้บริโภครู้จักร้านของเรามากขึ้น เรียกว่าเป็นการต่อยอดทางธุรกิจ”

สูตรลับ เก่งลัด รวยเร็ว คือการนำตัวเข้าไปอยู่กับคนเก่งๆ

สุดท้ายคำถามที่เกิดขึ้นคือแล้วบรรดาผู้ประกอบการ SME จะต้องปรับตัวและเท่าทันการเปลี่ยนแปลงได้อย่างไร คำตอบหนึ่งที่ได้จากกูรูทั้งสองคือ การแสวงหาความรู้ โดยที่การหาความรู้อย่างหนึ่งก็คือการเรียนรู้จากคนเก่ง ผู้มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในสาขานั้นๆ เช่นเดียวกับที่เมื่อเร็วๆ นี้ มีการจัดตั้งศูนย์ SCB Business Center แห่งแรกของย่านสำเพ็ง มุ่งช่วยเหลือผู้ประกอบการค้าปลีกในย่านรวมทั้งผู้ประกอบการค้าปลีกไทยทุกคน ที่สำคัญศูนย์ฯ แห่งนี้ยังมี Mentor คอยให้คำแนะนำปรึกษาทุกข้อสงสัยเติมเต็มข้อมูลองค์ความรู้เพื่อการตัดสินใจอย่างถูกต้องในอนาคต

คุณนดา บอกว่า ถ้าไปทำงานที่บริษัทใหญ่ๆ จะมีเรื่องของการเทรนนิ่งคนเก่งๆ ได้แต่ตัว SME จะไปเรียนรู้ที่ไหน ดังนั้น เมื่อ มีศูนย์การเรียนรู้ทางธุรกิจ นอกจากจะมีสัมมนาดีๆ แล้วเรายังไปรับคำแนะนำจากที่ปรึกษาเก่งๆ ในด้านต่างๆ ได้อีก ซึ่งการปรึษาคอนซัลท์ตัวต่อตัวคิดว่าเป็นสิ่งที่คุ้มค่ามากๆ แถมฟรีอีกด้วย เรามีปัญหาสัมมนาไหนก็อาจจะตอบคำถามลึกๆ ของเราได้หมด แต่ลักษณะนี้เราสามารถโยนคำถามที่เราติดอยู่ในใจ แล้วเราสามารถได้คำตอบภายในเวลาที่รวดเร็วได้อีกด้วย

คุณกิ๊ฟ สนับสนุนเช่นกันโดยระบุว่า ตนเองกว่าจะมายืนในจุดนี้ได้ส่วนหนึ่งก็มาจากการคลุกคลีกับคนเก่งๆ หลายคน ตั้งแต่คนในครอบครัวหรือเพื่อนฝูง และที่สำคัญการที่ได้อยู่กับคนขยันๆ คนเก่ง มันทำให้เราขี้เกียจไม่ได้ การคบคนที่เก่งกว่าทำให้ราได้เรียนรู้อะไรจากคนๆ นั้นเยอะขึ้น ดังนั้น พอได้ยินว่ามีศูนย์ Business Center ที่ย่านสำเพ็ง ก็มองว่าตรงนี้แหละที่จะทำให้เราได้มีแหล่งเรียนรู้ แหล่งข้อมูล เพื่อให้เท่าทันกับกระแสโลกที่เปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว

“กลุ่มคนรุ่นใหม่ดีอย่างหนึ่งคือชอบแชร์ไอเดียกัน การรวมกลุ่มอยู่ด้วยกันคิดว่ามีแต่ข้อดีกับข้อดี ได้คุยกับคนเก่งๆ ทุกวัน ได้เจอแต่สิ่งดีๆ ทุกวัน ได้อ่านหนังสือที่มีประโยชน์ทุกวัน เอาสิ่งนั้นไปคุยกับลูกน้อง เอาเลิร์นนิ่งที่ได้มาปรับกับธุรกิจ ยุคนี้ถ้าไม่ขยันจริงอยู่ลำบาก เงินไม่ได้หาง่ายเหมือนแต่ก่อนแล้ว เพราะฉะนั้นทางเดียวที่จะรอดคือรวมกลุ่มช่วยเหลือกันและหาสิ่งใหม่ๆ เอา Automation และ Technology เอาเครื่องมือต่างๆ มาใช้ให้คุ้ม ทำยังไงก็ได้ให้เราทำงานอย่างฉลาดที่สุด แล้วใช้เวลาน้อยที่สุด และก็มีความสุขกับการทำงานมากที่สุด” คุณกิ๊ฟ กล่าวในตอนท้าย

โดยสามารถนัดหมายการใช้งาน SCB business Center ได้ที่นี่ https://businesscenter.scb.co.th/th/

SCB BUSINESS CENTER : Central World https://my.matterport.com/show/?m=42zHFE9vJ1R

SCB BUSINESS CENTER : Siam Square https://my.matterport.com/show/?m=rxgpoc3ar5F

SCB BUSINESS CENTER : Central Eastville https://my.matterport.com/show/?m=sTXxkUCTcqs