หลังจากบินอยู่ในสภาพอากาศที่แปรปรวนมาเป็นเวลานาน ในที่สุดการบินไทยก็ตัดสินใจยื่นคำร้องเพื่อขอฟื้นฟู กิจการต่อศาลล้มละลายกลางในเดือนพฤษภาคม ปี 2563 และศาลล้มละลายกลางก็มีคำสั่งให้การบินไทยฟื้นฟูกิจการ ในเดือนกันยายนปีเดียวกัน ซึ่งการเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูกิจการทำให้การบินไทยต้องถูกเพิกถอนออกจากตลาดหลัก ทรัพย์ในเวลาต่อมา

ไม่กี่วันมานี้ การบินไทยเตรียมยื่นคำร้องต่อศาลล้มละลายกลาง เพื่อขอยกเลิกการฟื้นฟูกิจการและนำหุ้นกลับ เข้าซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ได้ภายในไตรมาส 2 ของปี 2568

อะไรที่ทำให้การบินไทยสามารถพลิกฟื้นธุรกิจได้ในระยะเวลาเพียง 4 ปี ภายใต้สภาพเศรษฐกิจที่ยังไม่กลับเข้า สู่สภาวะปกติ แถมยังเต็มไปด้วยปัจจัยเสี่ยงมากมายจึงเป็นคำถามที่น่าสนใจสำหรับนักลงทุน

ในงานแถลงข่าวประกาศเส้นทางสู่การเติบโตอย่างต่อเนื่องและยั่งยืนภายใต้แนวคิด “Fly for The New Pride” สู่ขอบฟ้าใหม่แห่งความภูมิใจ ปิยสวัสดิ์ อัมระนันทน์ ประธานคณะผู้บริหารแผนฟื้นฟูกิจการ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ผลการดำเนินงานของการบินไทยสามารถทำได้ดีกว่าที่ระบุไว้ในแผนฟื้นฟูทั้ง 2 ฉบับ และตอนนี้ การบินไทยก็เดินมาถึงขั้นตอนสุดท้ายของกระบวนการฟื้นฟูกิจการแล้ว

 และนี่คือ 5 เหตุผลที่ทำให้การบินไทยสามารถกลับมาบินไต่ระดับได้อีกครั้ง

1. การพ้นสภาพการเป็นรัฐวิสาหกิจ

ปิยสวัสดิ์ อธิบายว่า ผลของออกจากการเป็นรัฐวิสาหกิจของการบินไทยทำให้สามารถเพิ่มความคล่องตัวในการ ทำงานมากเฉกเช่นสายการบินเอกชนอื่นๆ การลดขั้นตอนกฎระเบียบที่ไม่จำเป็นหลายๆ อย่างลงไป ทำให้เกิดกระบวน การตัดสินใจที่รวดเร็ว เนื่องจากธุรกิจการบินปัจจุบันมีการแข่งขันที่สูงมาก

ที่สำคัญก็คือยังสามรถลดการถูกแทรกแทรงจากคนภายนอกได้ ทำให้การตัดสินใจทางธุรกิจทั้งหมดจะมุ่งเน้นที่ ธุรกิจการดำเนินงานเป็นสำคัญ

2. ปรับกระบวนการทำงานและการตัดสินใจเป็นแบบ Commercial-Oriented Management

ชาย เอี่ยมศิริ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ปัจจุบันการบินไทยบริหาร  งานโดยมุ่งเน้นการบริหารงานเชิงพาณิชย์ (Commercial- Oriented Management) แต่ยังคงความเป็นเลิศในการให้ บริการ (Service Mind) และการบริการให้ตอบสนองความต้องการของลูกค้า (Customer Centric)

ปัจจุบัน การบินไทยมี 62 จุดบิน ใน 27 ประเทศ และมี 803 เที่ยวต่อสัปดาห์ ในปี 2566 การบินไทยมีผู้โดยสาร  ทั้งสิ้น 13.76 ล้านคน

ส่วนในปีนี้ครึ่งปีแรกมีผู้โดยสารทั้งสิ้น 7.68 ล้านคน มี ASK (Available Seat Kilometers) 30,639 ล้าน มี
Cabin Factor / อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร 78.1 มี Aircraft Utilization / อัตราการใช้ประโยชน์ของเครื่องบินอยู่ที่ 13 ชั่วโมง / วัน มี Passenger Yield / รายได้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วยอยู่ที่ 3.11 บาท / RPK และมี Freight Yield 9.1 บาท / RFTK

กลยุทธ์สำคัญสู่เส้นทางการเติบโตครั้งใหม่ของการบินไทย ประกอบด้วย
1. การเสริมสร้างเครือข่ายเส้นทางบินที่ครอบคลุม: โดยมุ่งเน้นการเชื่อมต่อเที่ยวบินที่ราบรื่น และตอบสนอง ความต้องการของผู้โดยสารทั่วโลก

2. การพัฒนาและออกแบบผลิตภัณฑ์และบริการที่ตอบโจทย์ความต้องการของผู้โดยสาร: โดยเน้นการสร้าง ประสบการณ์ที่ดีที่สุดในการเดินทาง และเสริมสร้างความแข็งแกร่งของแบรนด์

3. การเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานเพื่อขับเคลื่อนความสามารถในการแข่งขันด้านต้นทุน: เพื่อสร้างความ ยั่งยืนและเพิ่มความสามารถในการทำกำไร

4. การเสริมสร้างขีดความสามารถในการเพิ่มช่องทางรายได้ใหม่: เพื่อกระจายแหล่งที่มาของรายได้ และลดการ พึ่งพารายได้จากธุรกิจการบินเพียงอย่างเดียว

5. การมุ่งเน้นการเติบโตอย่างยั่งยืนควบคู่กับความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม: เพื่อสร้างคุณค่าอัน ยั่งยืนให้กับธุรกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม

3. ปรับโครงสร้างองค์กรเพื่อลดค่าใช้จ่าย

ปี 2562 ก่อนที่จะเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟู การบินไทยมีพนักงานประมาณ 28,000 คน มีค่าใช้จ่ายเฉพาะเงิน เดือนสูงถึง 2,400 ล้านบาท / เดือน แต่ในปัจจุบันการบินไทยมีการปรับโครงสร้างองค์กรโดยลดจำนวนพนักงานลงเหลือ 16,352 คน และมีการนำเอาเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาช่วย ทำให้การบินไทยมีค่าใช้จ่ายเฉพาะเงินเดือนเหลือประมาณ 700 ล้านบาท / เดือน ซึ่งถือว่าลดค่าใช้จ่ายได้เป็นจำนวนมาก

นอกจากนี้ยังรวมไปถึงการปรับสิทธิประโยชน์พนักงานด้านบัตรโดยสารใหม่ให้เหมาะสมขึ้น อาทิ การยกเลิก การออกบัตรโดยสาร 4 ประเภทเดิม คือ

1. บัตรโดยสารสำรองที่นั่งไม่ได้  (R2 100%) ของอดีตพนักงานคู่สมรส และบุตรอายุต่ำกว่า 25 ปี ที่ยังไม่ได้ สมรส

2. บัตรโดยสารสำรองที่นั่งได้ (R1 100%) ให้กับอดีตผู้บริหารระดับ EVP, SVP คู่สมรสและบุตรอายุไม่เกิน35 ปี ไม่จำกัดสถานภาพสมรส อดีตผู้บริหารระดับ VP, MD คู่สมรส และบุตรอายุไม่เกิน 35 ปี ไม่จำกัดสถานภาพสมรส

3. พนักงานระดับ 9 ขึ้นไป และนักบินอาวุโส

4. พนักงานระดับ 10 ขึ้นไปและกัปตัน

ในส่วนของบัตรโดยสาร ZED (Zonal Employee Discount) หรือบัตรโดยสารลดราคาแบบสำรองที่นั่งไม่ได้ ในเส้นทางบินบริษัททั้งในประเทศและต่างประเทศ ของพนักงานและอดีตพนักงาน คู่สมรส บุตร และบิดามารดา ก็เปลี่ยนมาเป็นออกบัตรโดยสารได้ไม่เกิน 6 ฉบับ / คน / ปี จากเดิมที่ไม่จำกัดจำนวน

4. ปรับกลยุทธ์ฝูงบินและเส้นทางบินเพื่อเพิ่มรายได้

ปัจจุบันการบินไทยมีเครื่องบินอยู่ 77 ลำ อายุเฉลี่ย 9.3 ปี  (ก่อนฟื้นฟู 103 ลำ) โดยแบ่งเป็น
1. เครื่องบินลำตัวกว้าง อาทิ B777-300ER, A350-900, B787-8, B787-9 49 ลำ
2. เครื่องบินลำตัวแคบ A320-200 20 ลำ
3. เครื่องบินชั่วคราว B777-200ER, A330-300 8 ลำ

และในปลายปีนี้จะมีเครื่องมาเสริมทัพอีก 2 ลำเป็น 79 ลำ เป็นเครื่องบินแบบลำตัวกว้าง 59 ลำและแบบลำตัว แคบ 20 ลำ

ตามแผนงานในปี 2572 จะมีเครื่องบินรวม 143 ลำ โ เป็นเครื่องบินแบบลำตัวกว้าง 91 ลำและแบบลำตัวแคบ 52 ลำ โดยแบ่งเป็น
1. เครื่องบินลำตัวกว้าง อาทิ B777-300ER 15 ลำ, A350 17 ลำ, B787 66 ลำ
2. เครื่องบินลำตัวแคบ A320/A321 Neo 52 ลำ

ชาย อธิบายว่า เครื่องบินใหม่ที่เข้ามาเสริมฝูงบินนี้จะสามารถทำให้การบินไทยส่งมอบประสบการณ์ของ ผู้โดยสารได้ดีกว่าในปัจจุบัน เนื่องจากเครื่องบินเก่าที่มีอยู่ไม่สามารถปรับปรุงอุปกรณ์ภายในได้ ซึ่งจุดนี้ถือเป็นอีกหนึ่ง ปัญหาใหญ่ของบริษัท เพราะตัวเครื่องบินไม่มีประสิทธิภาพในการแข่งขัน

“การปรับปรุงเครื่อง A320 ทั้งหมดจะเสร็จในปี 2568 เรามีการใส่เก้าอี้ชั้นธุรกิจแทนชั้นประหยัด 4 แถว เพราะเครื่องรุ่นนี้หมาะกับการบินระยะสั้นไม่เกิน 4 ชั่วโมง ส่วนเครื่อง B777ER เราปรับใหม่ทั้งลำ เปลี่ยนเก้าอี้ ใหม่ทั้งหมด มีชั้นพรีเมียม อีโคโนมี่ ส่วนเครื่อง B787 จำนวน 30 ลำ ที่จะรับมอบปี 2027 จะเป็นระบบเดียวกัน กับ B777ER ทำให้เครืองทุกลำจะเหมือนกันหมดทั้งระบบ ไม่ต้องมีเคสว่าจะเจอเครื่องเก่าเครื่องใหม่อีกต่อไป”

5. มีการบริหารจัดการที่มีระบบธรรมาภิบาล (Governance System) มากยิ่งขึ้น

กระบวนการจัดซื้อจัดจ้างที่โปร่งใส ช่วยลดค่าใช้จ่ายนายหน้า รวมถึงการคัดเลือก และประเมินบุคลากรที่ โปร่งใสช่วยดึงดูดบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถ
ปิยสวัสดิ์ กล่าวว่า ในช่วงไตรมาส 1 ถึงไตรมาส 2 ปี 2568 การบินไทยจะต้องมีการประชุมผู้ถือหุ้นเพื่อแต่งตั้ง คณะกรรมการบริษัทตามแผนฟื้นฟูกิจการ ซึ่งความกังวลของนักลงทุนก็คือการบินไทยมีโอกาสจะกลับไปเป็นรัฐวิสาหกิจ อีกหรือไม่

“การเลือกกรรรมการบริหารบริษัทฯ ครั้งนี้สำคัญมาก เพราะจะเป็นตัวกำหนดทิศทงของบริษัท เพื่อให้ บริษัทสามารถบริหารจัดการองค์กรที่ดีได้ในอีก 10 ปีข้างหน้า และสร้างความยั่งยืนให้กับองค์กร จำเป็นที่จะ ต้องได้คนที่ดีเข้ามาบริหาร เพราะการบินไทยอยู่ในอุตสาหกรรมที่มีการแข่งขันสูงมาก ดังนั้นหากได้คนไม่ดี เข้ามาบริหาร การบินไทยก็จะแข่งขันกับสายการบินอย่างลุฟต์ฮันซ่าหรือสิงคโปร์แอร์ไลน์ไม่ได้”  

เฉิดโฉม เทอดสถีรศักดิ์ ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการเงิน บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) เสริมว่า “ผลประกอบ การของบริษัทในปีที่ผ่านมา นับเป็นปีแห่งความสำเร็จ โดยเราสามารถสร้างผลกำไรสูงสุดเป็นประวัติการณ์ถึง 28,123.3 ล้านบาท สะท้อนให้เห็นถึงประสิทธิภาพของการกิจการ และความสามารถในการทำกำไรของบริษัท นอกจากนี้ ในครึ่งปี แรกของปี 2567 บริษัทยังคงมีผลกำไรต่อเนื่อง