รางวัลชนะเลิศภาคใต้
 
วิสาหกิจชุมชนซาโลมา
จังหวัดนราธิวาส
แบรนด์ : ซาโลมาปาเต๊ะ
 
กลิ่นสี ควันเทียนขี้ผึ้ง และผ้าที่ม้วนเป็นพับๆ กับคนงานนับสิบชีวิต ที่บรรจงนำอุปกรณ์ต่างๆ มาตัดวางบนบล็อกพิมพ์เพื่อสร้างลวดลายของผ้าปาเต๊ะกลายเป็นภาพจำในวัยเยาว์ของ คุณไบซูรา ยูโซะ ประธานวิสาหกิจชุมชนซาโลมา ผู้ก่อตั้งแบรนด์ซาโลมาปาเต๊ะ เพราะเธอเติบโตมาในบ้านที่หัวหน้าครอบครัวยึดการทำผ้าถุงและโสร่งปาเต๊ะขายเป็นอาชีพเลี้ยงครอบครัว

แต่ความขยันและอดทนของพ่อกลับไม่ได้ยกระดับคุณภาพชีวิตให้กับคนในบ้านมากนัก เพราะถึงจะทำผ้าปาเต๊ะขายผ่านร้อนผ่านหนาวมา 30 ปี ราคาที่ส่งให้พ่อค้าคนกลางยังคงเท่าเดิมสวนทางกับข้าวของและค่าแรงที่ขยับขึ้นทุกปี    ซ้ำยังต้องแบกสต๊อกสินค้าเมื่อพ่อค้าคนกลางชะลอการรับซื้อ ทำให้ประสบปัญหาขาดทุน สุดท้ายจำเป็นต้องปิดกิจการ แม้จะไม่ได้รับการสนับสนุนให้เรียนรู้การทำผ้าปาเต๊ะมาก่อนก็ตาม เพราะพ่ออยากให้ลูกสาวอย่างเธอได้ทำงานสบายๆ ในห้องแอร์ กลับเป็นแรงผลักดันให้คุณไบซูราลุกขึ้นมาพิสูจน์ตัวเองด้วยการฟื้นฟูกิจการและสร้างแบรนด์ผ้า ซาโลมาปาเต๊ะ พร้อมความตั้งใจที่จะพัฒนาวงการผ้าไทยให้มีชื่อเสียงเทียบเท่าตลาดสากล

เริ่มจากใช้กระบวนการคิดอย่างเป็นระบบที่ได้จากการศึกษามาทางด้านบัญชีมาปรับวิธีการทำงานและโมเดลธุรกิจจากที่เคยส่งให้พ่อค้าคนกลาง เปลี่ยนมาเป็นผลิตเองขายเอง ทำให้สามารถตั้งราคาขายเพิ่มขึ้นได้ แต่การจะทำได้แบบนั้น เธอรู้ดีว่าต้องไม่ทำอะไรแบบเดิมๆ

ความแตกต่างแรกจึงเป็นเรื่องลวดลายผ้าแบบใหม่ๆ จากลายรูปดอกท้อ ดอกโบตั๋น เปลี่ยนมาเป็นลายผ้าเรขาคณิตและเส้นสายต่างๆ ที่แปลกใหม่สะท้อนตัวตนของแบรนด์ให้เด่นชัดไม่เหมือนใคร และเพิ่มไลน์สินค้าเป็นเสื้อ กระโปรง กระเป๋า และผ้าพันคอ เพื่อพัฒนาต่อยอดสินค้าไปสู่กลุ่มลูกค้าที่หลากหลายมากขึ้น

นอกจากนี้ยังปรับกระบวนการทำงานให้เป็นระบบอุตสาหกรรม โดยแบ่งทีมงานออกเป็น 12 แผนก แยกกันอย่างชัดเจน เช่น แผนกพิมพ์ขาว พิมพ์สี ลงสีีเกลือ ล็อกสีเกลือ ล้างผ้า ตากผ้า และตรวจสอบคุณภาพ เป็นต้น การทำแบบเดิมซ้ำๆ จนเกิดความเป็นความชำนาญ นอกจากเพิ่มความรวดเร็วแล้วยังสามารถตรวจสอบย้อนกลับและควบคุมคุณภาพให้ได้มาตรฐาน

อีกหนึ่งจุดเปลี่ยนก็คือนวัตกรรมบล็อกโลหะ และบล็อกทองแดงที่แกะด้วยมือ 100% เพื่อให้ลายผ้ามีความชัดเจนได้มาตรฐาน ประกอบกับเทคนิคการทำลายในแบบเฉพาะตัว กลายเป็นผลงานการออกแบบที่มีกระบวนการผลิตที่ผสมผสานระหว่างทักษะ ภูมิปัญญา สุนทรียภาพเชิงศิลปหัตถกรรม ซึ่งเขียนลวดลายและสีสันได้ตามความต้องการจากแม่พิมพ์โลหะผสมผสานกับงานเขียนมือทำให้ได้ลวดลายที่มีเอกลักษณ์

“ซาโลมาปาเต๊ะเป็นเพียงไม่กี่รายในตลาดที่ใช้บล็อกโลหะ แต่เป็นรายเดียวในตลาดที่ใช้เทคนิคแทรกเหลือง ทำให้เกิดลวดลายเฉพาะตัว ลอกเลียนแบบยากและมีมิติ ถือเป็นเทคนิคที่ผ้าบาติกไม่สามารถทำได้”

ในเวลาต่อมา คุณไบซูราพัฒนาแบรนด์ ซาโลมาปาเต๊ะไปอีกขั้น ตอบโจทย์ลูกค้าที่มีกำลังซื้อและชื่นชอบนวัตกรรม โดยจับมือกับสถาบันสิ่งทอนำผ้าจากเส้นใยเกล็ดปลาน้ำลึกมาผสมกับผ้าคอตตอนและเรยอนอีก 40% เพื่อใช้ในการผลิต ทำให้ได้สินค้าที่มีคุณสมบัติพิเศษ นุ่มเบา สวมใส่สบาย รู้สึกเย็นตลอดทั้งวัน กำจัดกลิ่นอับชื้นระหว่างวันเพราะสามารถป้องกันรังสียูวี ช่วยให้ผิวชุ่มชื้น นอกจากนี้ยังนำนวัตกรรมสารสะท้อนน้ำ (Water Repellent) เคลือบบนผิวผ้าในขั้นตอนสุดท้ายของกระบวนการผลิตกระเป๋า เพิ่มฟีเจอร์เป็นกระเป๋ากันน้ำ

ที่ผ่านมา ด้วยลวดลายผ้าปาเต๊ะที่มีเอกลักษณ์ไม่เหมือนใครได้สร้างชื่อเสียงและการยอมรับ จนได้รับพระราชทานให้ออกแบบงานแบรนด์ SIRIVANNAVARI คอลเลกชันซัมเมอร์ 2022 ปัจจุบัน ซาโลมาปาเต๊ะกลายเป็นโรงงานผ้าปาเต๊ะรายใหญ่ที่สุดในจังหวัดนราธิวาส ด้วยกำลังการผลิต 3,000 ชิ้นต่อเดือน ขณะเดียวกันยังสร้างเครือข่ายพันธมิตรอีก 3 กลุ่มในจังหวัดใกล้เคียง เพื่อเพิ่มกำลังผลิตเป็น 6,000 ชิ้นต่อเดือน รองรับคำสั่งซื้อทั้งในและต่างประเทศ

“เรามีความมุ่งมั่นพัฒนาวงการผ้าไทยในระยะยาว เพื่อให้ซาโลมาปาเต๊ะก้าวข้ามจากงานหัตถกรรมโอท็อปเป็นแบรนด์ที่ทั่วโลกรู้จัก”

ความเป็นนวัตกรรม

นวัตกรรมด้านกระบวนการผลิตผ้าปาเต๊ะซึ่งเป็นอัตลักษณ์ของพื้นที่ภาคใต้ ร่วมกับเทคโนโลยีการผลิตในระดับอุตสาหกรรมถึง 12 ขั้นตอน เช่น การพิมพ์ต่อลายผ้าด้วยการใช้เทียนชนิดพิเศษร่วมกับการใช้บล็อกโลหะทองแดงเพื่อให้เกิดลายที่คมชัด การล็อกสีด้วยซิลิเกตหรือสารประเภทโซเดียม รวมถึงการใช้เทคนิคแทรกเหลือง ทำให้เกิดลวดลายเฉพาะตัวที่ลอกเลียนแบบยาก สามารถผลิตลายพิมพ์ได้สูงสุดถึง 7 ชั้น โดยไม่จำกัดความหนาของเนื้อผ้าและสามารถเพิ่มคุณสมบัติต่างๆ ของผ้าได้ เช่น ใช้เส้นใยที่มีส่วนผสมของเกล็ดปลาน้ำลึกเพื่อเพิ่มคุณสมบัติที่นุ่มเบาสวมใส่สบาย และป้องกันรังสียูวี หรือการเพิ่มสารสะท้อนน้ำ (Water Repellent) เคลือบบนผิวผ้า เป็นต้น
 
แผนการเติบโต

วางแผนการเติบโตในหลายๆ ส่วน ทั้งในส่วนเพิ่มกำลังการผลิตผ่านเครือข่ายพันธมิตรที่เป็นวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดใกล้เคียง รีแบรนด์ให้เป็นที่รู้จักมากขึ้น ทำการตลาดผ่านออนไลน์เพิ่มขึ้นเพื่อขยายฐานลูกค้าให้หลากหลาย จากเดิมที่มีข้าราชการเป็นกลุ่มหลัก ขยายพันธมิตรตัวแทนจำหน่ายประจำจังหวัดเพิ่มเติมจากปัจจุบันมี 8 จังหวัด และเพิ่มจำนวนพันธมิตรตัวแทนจำหน่ายในแต่ละประเทศเพื่อส่งออก จากปัจจุบันมีที่มาเลเซีย เมียนมา และอินโดนีเซีย

Winner South Region
 
Saloma Community Enterprise
Narathiwat
Brand : Saloma Patek
  
Saloma
Contemporary Patek Fabric Bringing Craft Innovation to the Global Market
 
The scent of wax, colored dyes, and folded cloth along with a group of artisans carefully placing tools on printing blocks to create intricate batik patterns formed a vivid childhood memory for Miss Baisura U Soh, President of the Saloma Community Enterprise and founder of the Saloma Patek brand. She grew up in a household where the family’s livelihood relied on producing and selling Patek sarongs and wrap skirts.

But despite her father’s hard work and perseverance, the family’s quality of life did not improve significantly. Even after 30 years of selling Patek fabric, the prices paid by middlemen remained unchanged, despite the rising costs and wages each year. Often, the family had to bear the burden of unsold inventory when middlemen delayed their purchases, resulting in financial loss. Eventually, they had to shut down the business.

Although her father never intended for her to follow in his footsteps and hoping she would land a comfortable air-conditioned office job-this became the driving force behind Miss Baisura’s determination to revive the family business. She launched the Saloma Patek brand with the goal of elevating Thai textiles to global recognition.

She began by applying systematic thinking from her accounting education to restructure both the production process and the business model. Instead of relying on middlemen, she shifted to a direct-to-consumer approach, enabling her to set higher retail prices. But she knew that doing things the same old way wouldn’t be enough.

The first major change was in design. She replaced traditional floral motifs like peach blossoms and peonies with geometric shapes and bold linework creating a signature style that defined the brand’s identity. She also expanded the product range to include shirts, skirts, bags, and scarves, attracting a broader customer base.

In addition, she transformed the workflow into an industrial-style production line, dividing staff into 12 clearly defined departments: white printing, color printing, color application, salt fixing, salt locking, fabric washing, drying, and quality control. This specialization not only improved speed but also allowed for traceability and consistent quality standards.

Another key innovation was the use of handmade metal and copper printing blocks, which ensured sharper and more standardized prints. Combined with Saloma’s unique printing techniques, the result is a hybrid process that blends technical skill, local wisdom, and artisanal aesthetics. Each piece features hand-drawn details alongside metallic block patterns producing fabric with a truly distinctive identity.

"Saloma Patek is one of the few brands in the market using metal blocks, but it is the only one to use the ‘yellow overlay’ technique, creating unique, hard-to-replicate patterns with depth something batik fabrics cannot achieve.”

Later, Miss Baisura took the brand a step further to cater to innovation-focused consumers with higher purchasing power. She collaborated with a textile institute to blend deep-sea fish scale fibers with cotton and rayon (40%) for enhanced fabric performance. The result is a soft, lightweight, breathable fabric that stays cool throughout the day and resists musty odors. It also offers UV protection and helps maintain skin moisture. On top of that, she applied water-repellent coating in the final production stage for bags, turning them into water-resistant items.

Saloma’s unique designs have earned widespread acclaim, even leading to a royal commission to design for the SIRIVANNAVARI Summer 2022 collection. Today, Saloma Patek is the largest Patek fabric manufacturer in Narathiwat, producing up to 3,000 pieces per month. It has also built a production network with three other groups in nearby provinces, increasing capacity to 6,000 pieces per month to meet growing demand both domestically and internationally.

“We are committed to the long-term development of the Thai textile industry. Our dream is to transform Saloma Patek from a local OTOP handicraft brand into one that is globally recognized.”

Innovation
 
This innovation lies in the production process of Patek fabric, a cultural identity of Southern Thailand, combined with industrial-scale technology in 12 production steps. These include pattern printing with special wax and metal or copper blocks for sharp motifs, color fixing using silicates or sodium-based agents, and the unique yellow overlay technique that produces intricate, hard-to-copy designs. The process supports multi-layered prints of up to 7 levels, unrestricted by fabric thickness. Additional fabric enhancements include deep-sea fish scale fiber blends for softness and UV protection, and water-repellent coatings for added functionality.
 
Growth Plan
 
Plans for future growth include expanding production capacity through partnerships with community enterprises in nearby provinces, rebranding for wider recognition, and increasing online marketing to reach more diverse audiences beyond the current core of government workers. The brand also aims to increase the number of provincial distributors (currently in 8 provinces) and international representatives, expanding beyond Malaysia, Myanmar, and Indonesia.