เมื่อทุกคนใช้ AI เหมือนกัน ความสร้างสรรค์จึงหายไป แต่ไม่ใช่ที่ ‘นิวยอร์ก’ New York Marketing Ideas Make Magic บันทึกจากนิวยอร์ก นครที่ไอเดียไม่มีสุด

ต.ค. 23, 2568 S.Kawintip

หากพูดถึงมหานครอย่าง ‘นิวยอร์ก’ ทุกคนจะนึกถึงอะไร? แสงสี เสรีภาพ ความศิวิไลซ์ พื้นที่ที่เต็มไปด้วยโอกาสมากมาย ที่จะทำให้ใครก็ตามสามารถประสบความสำเร็จได้ เรียกได้ว่าเป็นเมืองแห่งความฝันของใครหลายคน

แน่นอนว่า American Dream เมืองที่ใครก็มีสิทธิ์เริ่มต้นได้ ในขณะที่ Thais Dream อาจต้องเริ่มจากการอธิบายให้คนรอบข้างเข้าใจก่อนว่า “ฝันของเรามันไม่ไร้สาระนะ” ซึ่งน่าเสียดายที่บางความฝันต้องดับสิ้นเพราะไม่ได้รับการสนับสนุน กระทบต่อความมั่นใจที่จะกล้าพูดถึงเรื่องใหม่ ๆ นั่นทำให้ ‘ความสร้างสรรค์’ในบ้านเรากลายเป็นเรื่องที่ไม่สลักสำคัญมากนัก ทั้งที่ความสนุกแบบไทย ๆ สามารถนำไปต่อยอดเป็นเรื่องเจ๋ง ๆ ได้อีกมากมาย

นุวีร์ เลิศบรรณพงษ์ จึงออกเดินทางสู่นิวยอร์ก

“ทุก ๆ ปีผมจะไปนิวยอร์ก ไปทีนึงก็เดินวันละเป็นหมื่น ๆ ก้าว” เพราะทุกครั้งที่นุวีร์ไปนิวยอร์กจะได้ไอเดียใหม่ ๆ กลับมาเสมอ เขารู้สึกเหมือนมีบางอย่างในอากาศของเมืองนั้น ที่กระตุ้นให้คนอยาก ‘คิด’ อยู่ตลอดเวลา

ซึ่งการเดินทางหลายครั้งกลายเป็นแรงบันดาลใจให้นุวีร์เขียน NEW YORK MARKETING IDEAS MAKE MAGIC หนังสือที่ไม่ได้แค่พูดถึงการตลาด แต่พูดถึง ‘ความเป็นมนุษย์’ ผ่านมุมมองของเมืองที่ใช้‘ความคิดสร้างสรรค์’ เป็นฟันเฟืองหลักในการขับเคลื่อนทุกอย่าง

หนึ่งในความประทับใจทุกครั้งที่นุวีร์ไปเยือนนิวยอร์ก คือวิธีที่เมืองนี้ใช้ไอเดียแก้ปัญหาสังคมอย่างตรงไปตรงมาและสร้างสรรค์

“ผมเห็นว่าที่นั่นมีคนไร้บ้านเยอะมาก แต่สิ่งที่เมืองทำไม่ใช่การกวาดต้อนหรือสั่งห้าม เขากลับตั้งคำถามว่าอะไรคือ pain point ที่แท้จริงของพวกเขา? ซึ่งคำตอบง่าย ๆ เลยก็คือพวกเขาหิว”

เรื่องง่าย ๆ อย่างหิวข้าว หลายคนอาจแก้ปัญหาได้ด้วยการซื้อแซนด์วิชกินภายในไม่กี่นาที แต่สำหรับคนไร้บ้านเหล่านี้ เป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้เลย จึงเกิดโครงการ ‘You Are Not Alone’ ที่ตั้งบูธให้อาหารฟรีทุกมื้อในบางย่านของเมือง พร้อมข้อความเล็ก ๆ ที่ว่า You are not alone. นี่จึงไม่ใช่แค่การให้อาหาร แต่ให้ความรู้สึกว่าเขายังเป็นส่วนหนึ่งของนิวยอร์ก

นิวยอร์กไม่มองว่าคนไร้บ้านเป็นปัญหาที่ต้องกำจัด แต่มองว่าเป็นความจริงที่ต้องเข้าใจ จากนั้นใช้ความคิดสร้างสรรค์เข้าไปเยียวยาโดยไม่กีดกันใครออกจากสังคม นั่นคือหัวใจของการพัฒนาอย่างแท้จริง“เพราะเมื่อคุณอิ่ม คุณจะเริ่มคิดได้ และเมื่อคุณคิดได้ คุณก็เริ่มสร้างสรรค์สิ่งใหม่ได้” นุวีร์ เล่าเสริม

ซึ่งแนวคิดนี้สะท้อนให้เห็นชัดเจนถึงวิธีที่นิวยอร์กรับมือกับโลกยุคใหม่ ทั้งในเรื่องสังคมและเทคโนโลยี

ทุกวันหยุดสุดสัปดาห์ สวนสาธารณะหลายแห่งในเมืองจะเต็มไปด้วยกิจกรรมสำหรับเด็ก เด็ก ๆ มานั่งวาดรูป เขียนนิทาน ทำหนังสือการ์ตูนกันทั้งเล่ม มีครูคอยสอน มีอาสาสมัครมาช่วย เพราะคนที่นั่นเชื่อว่าการเขียน การวาดภาพ การคิดเรื่องเล่า คือการฝึกสมองให้คิดอย่างเป็นระบบ นุวีร์มองว่านั่นเป็นการวางรากฐานทักษะการเขียนคำสั่ง AI ในอนาคตโดยที่เด็กยังไม่รู้ตัว

“นิวยอร์กไม่ได้ปฏิเสธเทคโนโลยี แต่เขารู้ว่าถ้าไม่มีทักษะพื้นฐาน มนุษย์จะไม่มีวันสั่งเครื่องมือให้คิดแทนได้อย่างมีคุณภาพ” นุวีร์เล่าต่อว่า แม้แต่ Apple Store ทุกแห่งในนิวยอร์ก ก็ไม่ได้มีไว้ขายของอย่างเดียว แต่เปิดให้คนทั่วไปเข้ามาเรียนรู้การเขียนโค้ด เข้ามานั่งทำโปรเจกต์ด้วยกันฟรี ๆ เพราะเมืองนี้ให้ค่ากับความรู้และการลงมือทำจริง ๆ

นั่นหมายความว่า นิวยอร์กยังเป็นเมืองที่ให้คุณค่ากับฝีมือมนุษย์อย่างมาก งานที่ยังมีกลิ่นของความตั้งใจและความไม่สมบูรณ์แบบนี่แหละ มีเสน่ห์สุด ๆ แล้ว

“ศิลปินไทยหลายคนที่ผมรู้จัก กลายเป็นคนว่างงานไส้แห้ง แต่ศิลปินที่นิวยอร์กกลับมีงานล้นมือ บางคนรับงานวาดเมนูร้านอาหาร วาดภาพบนผนัง หรือแม้แต่เพนต์บิลบอร์ดโฆษณาด้วยมือ ที่นั่นเขาให้ค่ากับงานคราฟต์ งานที่ต้องใช้สมาธิและความรู้สึก เพราะมันสะท้อนความเป็นมนุษย์ในแบบที่ AI ไม่มีวันลอกเลียนได้”

นิวยอร์กจึงไม่เป็นแค่เมืองที่มีเทคโนโลยีล้ำหน้า แต่ยังมีพื้นที่มากมายให้ศิลปะได้เติบโต เทียบได้กับ ‘ต้นไม้’ และ ‘แร่ธาตุ’ ที่ทำให้เมืองนี้อุดมสมบูรณ์ไปด้วยความสร้างสรรค์

เศรษฐกิจสร้างสรรค์ที่เริ่มจากสมองคน
นุวีร์ เล่าว่า นิวยอร์กขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative Economy) ด้วยการ City Branding ตนเองว่าเป็นมหานครแห่งความสร้างสรรค์ ทุกอย่างในเมืองตั้งแต่การออกแบบร้านกาแฟจนถึงการแก้ปัญหาสังคม ล้วนขับเคลื่อนด้วยความคิดสร้างสรรค์ ที่นี่ไม่กลัวการลงทุนในไอเดีย เพราะรู้ว่ามันคือต้นน้ำของธุรกิจทุกอย่าง

ในขณะที่ประเทศไทย ให้คุณค่ากับเครื่องมือมากกว่าสมอง นุวีร์บอกว่า “คนไทยเก่งนะ แต่เราขาดการสนับสนุน ขาดพื้นที่ให้เติบโต นั่นทำให้บ้านเรามักเลือกของที่ ‘ถูกที่สุด’ มากกว่า ‘ดีที่สุด’ สื่อเองก็ชอบโชว์ความรวยมากกว่าการโชว์ความสามารถ”

เมื่อทุกคนใช้เครื่องมือเดียวกันโดยไม่มีความคิดของตัวเอง ผลลัพธ์จึงออกมาเหมือนกันหมด นุวีร์มองว่า AI ไม่ได้ทำให้เราฉลาดขึ้น ถ้าเราไม่รู้จักคิดก่อนจะใช้มัน โดยเฉพาะในวันที่ใคร ๆ ก็แจก prompt ชุดคำสั่งให้สร้างนั่นสร้างนี่ แทนที่จะเป็นเรื่องใหม่ กลับกลายเป็นแพทเทิร์นซ้ำ ๆ เต็มไปหมด

นุวีร์จึงเชื่อว่าการอ่านคือกระดุมเม็ดแรกของการเรียนรู้ทั้งหมด “ถ้าเด็กอ่านหนังสือมาก เขาจะสั่ง AI ได้ดีกว่าคนที่ไม่อ่าน เพราะเขารู้จักโครงสร้างของภาษา รู้วิธีตั้งคำถาม และรู้ว่าต้องการอะไรจริง ๆ”

วัฒนธรรมการอ่านที่งอกเงยขึ้นเรื่อย ๆ ในนิวยอร์ก ส่งผลให้ร้านหนังสือและห้องสมุดยังคงเติบโตต่อเนื่อง ผู้คนยังซื้อหนังสือกันเหมือนซื้อกาแฟแก้วโปรด หลัก ๆ เลยก็เพราะว่ามันคุ้ม หนังสืออยู่กับเราได้ตลอด อ่านซ้ำได้ คิดซ้ำได้ และส่งต่อได้ หนังสือไม่ได้หมดไปหลังจากเปิดอ่านเหมือนกาแฟที่หมดในสามนาที ซึ่งเป็นสิ่งที่ AI ให้เราไม่ได้

ก่อนจบบทสนทนา นุวีร์ส่งท้ายว่า “ทุกอย่างเริ่มจากครอบครัว ถ้าพ่อแม่อ่านหนังสือให้ลูกดูตั้งแต่เล็ก มีชั้นหนังสือในบ้าน มีบทสนทนาเรื่องความคิดในครอบครัว มันจะฝังในเด็กโดยไม่รู้ตัว เด็กจะเชื่อว่าความคิดของตัวเองมีค่า”