สิ่งที่จะได้เห็นในการใช้จ่ายของผู้บริโภคในปีนี้ที่ถูกมองว่าภาวะเศรษฐกิจไม่ดีนักก็คือ Less (Less Spending) But More (More Frequence and More Cautious) หรือใช้จ่ายน้อยลง แต่มาใช้จ่ายถี่ขึ้นและระมัดระวังมากขึ้น เนื่องจากสภาพ เศรษฐกิจ
การซื้อในความถี่ที่มากขึ้นนี้มาจากช่องทางการซื้อสินค้าในปัจจุบันที่มีหลายช่องทางมากขึ้น ซึ่งช่วยเพิ่มความ สะดวกในการเข้าถึงการช้อปปิ้ง ทำให้ผู้บริโภคมีแนวโน้มซื้อของน้อยลงต่อครั้ง (Basket Size ลดลง) แต่ มีความถี่ในการ ช้อปเพิ่มขึ้น (Frequency) และแม้ว่าผู้บริโภคจะแสวงหาความสะดวกสบายในการเข้าถึงการซื้อสินค้า แต่พวกเข้าก็มีการ ใช้จ่ายอย่างระมัดระวังมากขึ้น
การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการซื้อดังกล่าว กลายเป็นโอกาสที่ถูกมองว่าจะเข้ามาช่วยทำให้ร้านค้าปลีกไซซ์เล็ก ที่อยู่ใกล้บ้าน มีโอกาสในการเติบโตที่น่าสนใจ
สิ่งที่ตามมาก็คือเราได้เห็นการทดลองโมเดล หรือร้านค้าปลีกไซซ์เล็กใกล้บ้านในฟอร์แมตใหม่ๆ ของผู้เล่นรายใหญ่ ในตลาดนี้ อาทิ การทดลองเปิด Lotus’s SAVE + ที่เน้นขายสินค้าหมุนเวียนเร็วประมาณ 2,500 SKU รวมถึงสินค้า Own Brand ของตัวเองในราคาถูก โดยไม่มีสินค้าในกลุ่มอาหารสด ซึ่งจะแตกต่างจากร้านไซซ์เล็กเดิมคือ Lotus’s go fresh ที่มีรูป แบบเป็นมินิซูเปอร์มาร์เก็ต เน้นไปที่ของใช้และของกิน โดยเฉพาะสินค้าในกลุ่มอาหารสด
เป็นการเทสต์โมเดลใหม่ ดูว่าจะได้รับการตอบรับมากน้อยแค่ไหน ซึ่งหากมองมาที่ Shopping Mission ของลูกค้าใน การมาช้อปสินค้าที่ร้านค้าปลีกใกล้บ้านแล้ว เราจะพบว่าร้านค้าปลีกใกล้บ้านเหล่านั้นจะตอบโจทย์การช้อปใน 2 รูปแบบ สำคัญ นั่นคือ
1.ตอบโจทย์ในเรื่องของความสะดวกสบาย เป็น Convenience on the Go เน้นไปที่อาหารพร้อมทานและเครื่องดื่ม ในสัดส่วนกว่า 70% เพื่อตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิตที่เร่งรีบ ประเภทหิวเมื่อไรก็แวะมา ซึ่งเราจะคุ้นเคยกันดีจากการทำ ตลาดมาอย่างยาวนานของ 7 – Eleven
2.ส่วนอีก Mission ของการมาช้อปของลูกค้าก็คือการซื้อเพื่อท็อป อัป สินค้าที่สต๊อกไว้ใช้ แต่หมดก่อนระยะเวลาที่ วางแผนเอาไว้ ซึ่งตรงนี้เหมือนกับที่เกริ่นให้เห็นเทรนด์ของผู้บริโภคว่ามีการช้อปต่อครั้งที่น้อยลง หรือมีการซื้อต่อตะกร้าที่ลดลง แต่มาช้อปในความถี่ที่มากขึ้น
การเปลี่ยนแปลงที่ว่านี้ กลายเป็นโอกาสทางการตลาดที่ร้านค้าปลีกไซซ์เล็ก เริ่มมีการพัฒนาโมเดลและรูปแบบการ ทำตลาดที่ตอบโจทย์ในเรื่องที่ว่านี้ ตัวอย่างที่เห็นก็คือการทดลองเปิดร้าน Lotus’s SAVE + ของซีพี แอ็กซ์ตร้า
แต่สิ่งที่น่าจับตามองยิ่งกว่าก็คือการเริ่มทดลองทำตลาดในส่วนของ All Grocer’s ของร้าน 7 – Eleven ซึ่งเป็นการ เปิดโซนขายสินค้าใหม่ ALL Grocer’s ที่เป็นโซนขายสินค้าอุปโภค-บริโภค ตั้งแต่ไม้ถูพื้น อาหารสัตว์ หม้อ ฟองน้ำ จาน ชาม ผ้าเช็ดตัว ขนม กระดาษทิชชู่ ข้าวสารอาหารแห้ง กาแฟ วัตถุดิบทำขนม เครื่องปรุงอาหาร และอื่นๆ อีกมากมาย โดยเน้นไปที่ การขายสินค้าในแพ็กไซซ์ที่ใหญ่ขึ้น
โดยจะเป็นการเลือกทดลองเพิ่มโซนที่ว่านี้ในร้านที่เป็นไซซ์ใหญ่ ที่กระจายเข้าไปในชุมชนต่างๆ เพื่อเพิ่มโอกาสใน การซื้อต่อบิลให้มีมากขึ้น ซึ่งหากมองเข้ามาที่กลยุทธ์การเพิ่มโซน All Grocer's ของ 7-Eleven แล้ว น่าจะเป็นส่วนหนึ่งของ แผนธุรกิจระยะยาวของบริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) เพื่อรับมือกับการแข่งขันในตลาดร้านค้าปลีกไซซ์เล็กใกล้บ้าน โดยมี เป้าหมายหลักคือการเปลี่ยนบทบาทร้านสะดวกซื้อให้เป็น "ร้านค้าครบวงจรประจำชุมชน"
แน่นอนว่า ตัวฟอร์แมตหลักยังคงเป็นคอนวีเนียนสโตร์ ที่ขายสินค้าประเภทอาหารพร้อมทาน และเครื่องดื่มใน สัดส่วนกว่า 70% และเป็นรูปแบบของร้านที่ครอบคลุมพื้นที่การเข้าถึงลูกค้าได้ทั่วประเทศอยู่แล้ว
แต่การเปิดตัว All Grocer's ถือเป็นการขยายบทบาทจากแค่การเป็นคอนวีเนียนสโตร์ ไปสู่ Community Mini-grocer เพื่อเข้ามาแชร์ตลาดกับคู่แข่งสำคัญอย่าง CJ Lotus’s go fresh, และ Tops Daily, CJ ฯลฯ ในเซกเมนต์ที่เป็นการ ซื้อเข้าบ้านเพื่อท็อป อัพ ซึ่งจะช่วยเพิ่มตัวเลขการใช้จ่ายต่อครัวเรือนของลูกค้าในย่านนั้นได้ทางหนึ่ง
ในช่วงเทสต์ตลาดนี้ การปรับเป็น All Grocer's ไม่ใช่การเปลี่ยนชื่อร้าน แต่เป็นการเพิ่ม "โซน" สินค้าอุปโภคบริโภคที่ หลากหลายมากขึ้น เพื่อตอบโจทย์ลูกค้าให้สามารถ "แวะร้านเดียว ซื้อได้ครบทั้งของกิน ของใช้" โดยกลยุทธ์นี้น่าจะมีจุดมุ่ง หมายอยู่ที่
1.การเพิ่มยอดขายต่อบิล (Basket Size) เพราะจะช่วยดึงดูดให้ลูกค้าที่เข้ามาซื้อของกินเล็กน้อย หันมาซื้อสินค้า จำเป็นในชีวิตประจำวันอื่นๆ ติดไม้ติดมือกลับไปด้วย เช่น ผักสด ผลไม้ ข้าวสาร น้ำมันพืช ผงซักฟอก หรืออาหารสัตว์
2.แข่งขันกับคู่แข่ง เป็นการตอบโต้คู่แข่งในตลาดอย่าง CJ More, Mini Big C, หรือ Lotus's Go Fresh ที่เน้นโมเดล ร้านค้าใกล้บ้านและมีสินค้าครบครันเช่นกัน
3.สร้างความแตกต่าง การมีโซน All Grocer's ร่วมกับบริการเสริมอื่นๆ ในบางสาขา เช่น ร้านกาแฟ Kudsan Bakery & Coffee หรือร้านขายยา eXta Plus ช่วยสร้างระบบนิเวศที่ครบวงจรและรักษาฐานลูกค้าเดิมไว้ได้
เป้าหมายทั้ง 3 ข้อ สะท้อนให้เห็นว่า All Grocer's เป็นกลยุทธ์สำคัญที่ขับเคลื่อนด้วยเป้าหมายการขยายสาขารวม ของ 7-Eleven กว่า 700 สาขาต่อปี โดยเน้นไปที่รูปแบบร้านค้าที่ใหญ่ขึ้นเพื่อเพิ่มความหลากหลายของสินค้าและบริการ ตอบสนองเทรนด์ผู้บริโภคที่ต้องการความสะดวกรวดเร็วสูงสุดใกล้บ้านพักอาศัย
เมื่อมองมาที่เป้าหมายการขยายสาขาใหม่แล้วจะพบว่า ซีพี ออลล์มีแผนจะเปิดสาขา 7-Eleven ใหม่ประมาณ 700 สาขาต่อปีอย่างต่อเนื่อง ส่วนใหญ่จะเน้นไปที่การเปิดสาขาในรูปแบบ Stand Alone ซึ่งตัวเลขจำนวนสาขาที่มีกว่า 15,000 สาขาไปแล้ว น่าจะมีสัดส่วนของร้านขนาดใหญ่สูงถึง 86% ซึ่งรูปแบบของสาขา Stand Alone หรือร้านเดี่ยวที่มีพื้นที่ขนาด ใหญ่และมีลานจอดรถ ถือเป็นรูปแบบที่เอื้อต่อการเพิ่มโซน All Grocer's ได้เป็นอย่างดี
เป็นการขยับกลยุทธ์ที่น่าสนใจไม่น้อยของยักษ์ใหญ่รายนี้....