เคยแปลกใจหรือไม่ ทำไมผู้คนบนโลกใบนี้ต่างพอใจกับสิ่งที่มี สิ่งที่ได้ต่างกัน

บางคนต้องการแค่การงานที่ดี มีเงินเดือน มีอาหาร ได้ไปท่องเที่ยว

บางคนต้องการตำแหน่ง ชื่อเสียง

ข้อแตกต่างนี้ถูกอธิบายโดย อับราฮัม มาสโลว์ ที่ได้ค้นพบวิธีที่จะอธิบายว่าทำไมคนเราจึงมีความต้องการบางอย่างที่แตกต่างกัน ทำไมคนหนึ่งจึงทุ่มเทเวลา และพลังงานอย่างมากเพื่อให้มาซึ่งความปลอดภัยของตัวเอง

แต่อีกคนกลับทำบางสิ่งเพื่อให้ได้รับการยกย่องนับถือจากผู้อื่น  คำตอบของมาสโลว์คือความต้องการของมนุษย์ ซึ่งจะเรียงลำดับจากสิ่งที่กดดันมากสุดไปจนถึงน้อยสุด เหมือนกับพีระมิด หรือที่ใครหลายคนรู้จักกันดีว่า พีระมิดมาสโลว์

เราลองไปเจาะในแต่ละขั้นของพีระมิดแสดงให้เห็นถึงความต้องการอะไรบ้าง

Physiological Needs ความต้องการทางกาย เป็นความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ หรือจะเรียกได้ว่าเป็นปัจจัยพื้นฐานทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นอาหาร เสื้อผ้า ที่อยู่อาศัย ยารักษาโรค นั่นเป็นความต้องการที่ทุกคนต้องมีนั่นเอง

Safety Needs ความต้องการความปลอดภัย เมื่อมนุษย์เรามีความต้องการพื้นฐานแล้ว ความรู้สึกต้องการความปลอดภัยจึงเป็นความต้องการขั้นต่อมา เมื่อมีอาหารที่อยู่แล้วการปกป้องตัวเองให้ได้รับความปลอดภัยจึงกลายมาเป็นอีกหนึ่งความต้องการของคนเรา

Belonging and love , Social Needs ความต้องการทางสังคม หรืออาจจะเรียกได้ว่าเป็นความรักจากสังคมรอบข้าง ไม่ว่าจะเป็น พ่อแม่ เพื่อน หรือใครๆ ก็ตาม

Esteem Needs ความต้องการการยกย่อง แน่นอนว่าเมื่อได้รับความรักแล้ว การให้ผู้อื่นเห็นค่า หรือยอมรับ ก็เป็นความต้องการอีกขั้นหนึ่งของคนเรา

Self-Actualization Needs สุดท้ายความต้องการให้ตนประสบความสำเร็จในชีวิต

คนเราทุกคนต่างก็มีความพยายามที่จะสร้างความพึงพอใจให้กับความต้องการที่สำคัญที่สุดเป็นอันดับแรกก่อน เมื่อความต้องการนั้นได้รับความพึงพอใจ ความต้องการนั้นจะหมดไปและเป็นตัวกระตุ้นให้คนเราสร้างความพึงพอใจในความต้องการที่สำคัญกับชีวิตในขั้นถัดไป อย่างเช่นคนที่หิวโหย อดอยาก (ความต้องการทางกาย) ก็ไม่ได้สนใจในงานศิลปะ (ความต้องการสูงสุด) ไม่ได้สนใจที่ที่ปลอดภัย หรือแม้แต่ความรักใดๆ

ถ้าโยงเข้ามาที่โลกของการตลาด สิ่งสำคัญที่จะทำให้องค์กรประสบความสำเร็จได้ตามเป้าหมายคือความเข้าใจลูกค้า ไม่ว่าธุรกิจคุณจะอยู่ในรูปแบบของ B2B หรือ B2C ก็ตาม นอกเหนือจากความเข้าใจในพฤติกรรมและความเข้าใจของลูกค้าอย่างถ่องแท้แล้ว

การรู้สถานะของลูกค้าว่ามีความต้องการอยู่ในขั้นไหน ก็จะทำให้สามารถออกแบบ Positioning ของสินค้าได้ตรงใจกับลูกค้าจริงๆ

ถ้าให้เห็นภาพที่ชัดเจนขึ้น เราขอยกตัวอย่างจาก กาแฟเย็น สักแก้วก็แล้วกัน

หญิงสาวซื้อกาแฟเย็น 1 แก้ว ตอบโจทย์ความต้องการพื้นฐานคือแก้กระหาย แต่วันหนึ่งมีประชุมกับลูกค้าคนสำคัญ กาแฟแก้วนั้นถูกเปลี่ยนเป็น กาแฟสตาร์บัคส์ เพราะนั่นตอบโจทย์ความต้องการที่จะได้รับการยอมรับ และทำให้เธอประสบความสำเร็จในหน้าที่การงาน หรือนักศึกษาคนหนึ่ง ซื้อกล้องดิจิตอล DSLR มาหนึ่งตัว ราคาเหยียบแสน ไม่ใช่เพราะซื้อเพราะให้ได้มาซึ่งพื้นฐานทางกายภาพ หรือความปลอดภัย หรือแม้แต่การความต้องการทางสังคม ความต้องการเหล่านั้นไม่ได้ช่วยให้เขาตัดสินใจซื้อกล้องราคาแพง แต่เป็นเพราะเขาต้องการเป็นช่างภาพมืออาชีพ ซึ่งถูกมองว่าเป็นผู้มีความคิดสร้างสรรค์ชั้นเยี่ยมต่างหาก

มาในฝั่งของการจัดการกันบ้าง ในแง่ของธุรกิจ นอกเหนือจากลูกค้าที่ต้องให้ความสำคัญแล้ว พนักงาน บุคลากรก็เป็นอีกหนึ่งสิ่งที่ต้องให้ความสำคัญไม่น้อยไปกว่ากัน

การใช้โมเดลของมาสโลว์อธิบายก็ยิ่งจะช่วยทำให้เข้าใจพนักงาน และสามารถสร้างแรงจูงใจในการทำงานได้อย่างตรงจุด ใช่ว่าพนักงานทุกคนจะมีเป้าหมายอยู่ที่ Self-Actualization Needs พร้อมกันหมดทุกคน หน้าที่ขององค์กรก็คือทำความเข้าใจ

อาจจะไม่ต้องเดินตามแนวคิดมาสโลว์ทั้งหมด แต่ใช้แนวคิดยึดเป็นรากฐานของความคิดก่อนตัดสินใจในเรื่องต่างๆ ก็จะเป็นวิธีในการนำแนวคิดไปต่อยอดในทางที่ถูกต้อง

สรุปว่า พีระมิดความต้องการ 5 ขั้นของมนุษย์ แนวคิดจากมาสโลว์ มีความเกี่ยวข้องกับเรื่องพื้นฐานของคน ซึ่งสามารถโยงเข้าได้ทั้งเรื่องของการตลาด และการจัดการ เชื่อว่าคุณ ก็สามารถเอาไปเชื่อมโยงและต่อยอดในวิธีการทำงานของคุณได้