ไปๆ มาๆ Music Streaming บ้านเราก็เหลือแค่ JOOX ที่ยังทำตลาดจริงจังอยู่รายเดียว จากยอดปัจจุบันที่มีการใช้งาน 3 ล้าน User และมียอดการจ่ายในรูปแบบสมาชิก VIP สะสมอยู่ที่ 3.6 แสน User นับได้ว่าเป็นตัวเลขที่ขนาด “กฤตธี มโนลีหกุล” กรรมการผู้จัดการ บริษัท เทนเซนต์ (ประเทศไทย) จำกัด ผู้บริหาร JOOX ประเทศไทย ถึงกับออกปากว่าดีกว่าที่คิด เพราะก่อนหน้านี้การทำรายได้ในช่องทางนี้กับโมเดล Freemium เท่ากับศูนย์ !
ภารกิจเข็นครกขึ้นภูเขา
แต่กว่าจะมีวันนี้ได้ไม่ใช่เรื่องง่าย 3 ปีก่อน JOOX เดินเข้าไปเจรจาโมเดลธุรกิจกับค่ายเพลงต่างๆ บางค่ายก็เก็ท แต่บางค่ายก็ไม่เก็ท เพราะยังไม่เห็นว่ามีแพลตฟอร์มไหนที่เวิร์คเลย ไม่ว่าจะเป็น Apple Music หรือแม้กระทั่ง Deezer จากค่ายดีแทคในสมัยนั้น แต่ JOOX ก็ยังทำงานบนความเชื่อที่ว่า อุตสาหกรรมเพลงจะต้องมาทาง Music Streaming แน่นอน เพราะพฤติกรรมผู้บริโภคเริ่มชินกับการดาวน์โหลดเพลงแม้จะเป็น MP3 ก็ตาม พูดง่ายๆ ว่าชินกับฟังเพลงฟรีมานาน ยอดขายซีดีเลยลดลงเรื่อยๆ เป็นสาเหตุให้อุตสาหกรรมเพลงในช่วง 15 ปีที่ผ่านมาหัวปักลงดินมาโดยตลอด แต่เชื่อมั้ยว่า 2 ปีหลังมานี้อุตสาหกรรมเพลงทั่วโลกเริ่มมีสัญญาณที่ดีขึ้น เพราะรายได้จากช่องทาง Music Streaming แซงรายได้ที่มาจาก Physical Product กลายเป็นว่าเวลานี้คนที่ซื้อ Physical Product อยู่ในกลุ่มสะสม และส่วนใหญ่ซื้อเป็นแผ่นไวนิล
กลับมาต่อถึงความเชื่อของ JOOX ที่ว่าอุตสาหกรรมเพลงจะต้องมาทาง Music Streaming เพียงแต่จะทำยังไงให้ถูกจริตคนไทยเท่านั้น นอกจาก User Interface แล้วอีกอย่างหนึ่งที่ JOOX ทำก็คือ การสร้างแบรนด์ JOOX ให้เป็นที่รู้จักในวงกว้าง ผ่านการจัดอันดับเพลง JOOX Top 100 จนตอนนี้กลายเป็นที่ยอมรับในตลาดจนสามารถที่จะเคลมได้ว่าเป็น Thailand Top 100 เจ้าเดียวของเมืองไทย
“เราเป็น JOOX ประเทศแรกที่มีการจัดอันดับเพลง JOOX Top 100 จากปัจจุบัน JOOX ให้บริการทั้งหมดใน 6 ประเทศนอกจากไทยแล้วยังมี มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฮ่องกง แอฟริกาใต้ และพม่า”
หากเปรียบการทำงานของ JOOX ในช่วงแรกเป็นภารกิจเข็นครกขึ้นภูเขาแล้ว เมื่อแบรนด์เริ่มติดตลาด ครกที่ขึ้นภูเขามาได้ก็เลยติดลมบน มียอดลูกค้าที่จ่ายเงินฟังเพลงสะสมเพิ่มเติมเข้ามาเรื่อยๆ และฐาน User ที่มากขึ้นย่อมทำให้สปอนเซอร์เริ่มเข้ามาต่อเนื่อง
O2O Model Online + On Ground
JOOX รู้ดีว่าการสร้างแบรนด์ด้วยการจัดอันดับ JOOX Thailand Top 100 ไม่พอในธุรกิจ Music Streaming จึงพยายามสร้างตัวตนขึ้นมาให้ User จับต้องได้ โดยครีเอทอีเวนท์ขึ้นมาใหม่ ตามกลยุทธ์ O2O จากออฟไลน์มาออนไลน์จากออนไลน์มาออฟไลน์ เพื่อสร้าง JOOX ให้เป็น Community ของคนฟังเพลง
2 ปีก่อน JOOX เริ่มจัดงานแจกรางวัล และคอนเสิร์ตภายใต้ชื่อ JOOX Thailand Music Award โดยครั้งแรกจัดที่ GMM Live บัตรเข้างาน 3,500 ใบ ถูกขายเกลี้ยง มาปีนี้จัดที่ Oasis Arena, SHOW DC มีคนเข้าร่วมงานกว่า 10,000 คน เพิ่มขึ้นเกือบ 3 เท่าตัว ถือได้ว่าเป็นการสร้างปรากฏการณ์ให้กับวงการเพลงในเมืองไทย เพราะสามารถดึงนักร้องข้ามค่ายเข้ามารวมตัวกันได้ในงานเดียว
“เราพยายามจัดอีเวนท์เพิ่มมากขึ้น โดยต้นปีเราจัด JOOX Thailand Music Award กลางปีจัดคอนเสิร์ต World Music Day ส่วนปลายปีเป็นคอนเสิร์ต JOOX Thailand Top 100 อันนี้จะเป็นอีเวนท์ประจำปี ส่วนระหว่างปี เรามีการจัด Campus Tour จะเป็นอีเวนท์เล็กๆ ที่สามารถโรดโชว์ไปตามสถาบันการศึกษาทั่วประเทศได้ Campus Tour นี้เป็นโมเดลที่เราจะทำขึ้นเมื่อมีสปอนเซอร์เข้ามา ในปีนี้เรามีการจัด Campus Tour ไปทั้งหมด 20 ครั้ง โดยมีสปอนเซอร์อย่างซัมซุง เครื่องดื่มตราช้าง และ MG”
เวทีซัพพอร์ตนักร้องอินดี้รุ่นใหม่
แม้ปัจจุบัน List เพลง 80-90% ของ JOOX จะมาจากนักร้องในสังกัดค่ายทั้งในและต่างประเทศ ที่เหลืออีก 10% มาจากนักร้องที่ไม่มีสังกัด ซึ่งตรงนี้แหละที่ JOOX มองว่าเป็นโอกาสที่จะมาต่อยอดธุรกิจได้หลายทอด
อย่างแรก JOOX จะเป็น Perception ของแพลตฟอร์มเวทีแจ้งเกิดให้กับศิลปินอินดี้หน้าใหม่ ซึ่งที่ผ่านมา JOOX มีส่วนสำคัญที่ทำให้นักร้องอินดี้หลายคนกลายเป็น Somebody ขึ้นมา
“ต่อไปเทรนด์ของนักร้องจะไม่มีค่าย คือเขาไม่ต้องการอยู่ในสังกัด เพียงแต่ต้องการหาที่โปรโมทผลงานตัวเองเท่านั้น แต่ก่อนเขาอาจจะโปรโมทผลงานตัวเองผ่านช่องทางยูทูบ แต่ยูทูบแจ้งเกิดยาก เพราะแพลตฟอร์มนี้มันแมสด้วยคอนเทนต์ที่แมส ไม่เหมือน JOOX ที่เป็นแพลตฟอร์มของคนฟังเพลงโดยเฉพาะ เขาสามารถนำเสนอผลงานของเขามาที่เราได้ ซึ่งเรามีทีมงานคอยซัพพอร์ต หากเขามีผลงานที่เจ๋งจริง เรามีเงินสนับสนุนให้เขาก้อนนึงเลยต่างหากไม่รวมรายได้จากการดาวน์โหลด โดยมีข้อแม้ว่าเขาจะต้อง Exclusive กับ JOOX เจ้าเดียวตามระยะเวลาที่ตกลงกัน เช่น 1 เดือนจนไปถึง 1 ปี”
ต่อมา JOOX แตกเซ็กเม้นต์ใหม่เป็นโปรเจ็กต์ JOOX Spotlight เป็นห้องๆ หนึ่งอยู่ใน JOOX Exclusive โปรเจ็กต์นี้เป็นแหล่งรวมของศิลปินที่หลากหลายไม่สังกัดค่าย ไม่จำกัดแนวเพลง เชื้อชาติภาษา และความสามารถ อาทิ The TOYS (ธันวา บุญสูงเนิน), แสตมป์-อภิวัชร์, สิงโต นำโชค, ตู่-ภพธร, ลิเดีย-ศรัณย์รัชต์, นนท์ นนท์, OG-ANIC, Whal & Dolph, Hollaphonic และ IRONBOY เป็นต้น
“JOOX Spotlight เป็นการ Collaborate ระหว่างแพลตฟอร์มทางดนตรีร่วมกับศิลปิน สร้างบทเพลงพิเศษก้าวข้ามสังกัด ผลิตผลงานเพลงดีๆ เพื่อให้ผู้ฟังได้รับฟังสิ่งใหม่ๆ ที่มีคุณภาพต่างจากเดิม ซึ่งเป็นโปรเจ็กต์ที่ยาวถึงปีหน้า คาดว่าจะมี 60 ศิลปินในโปรเจ็กต์กับบทเพลง 90 เพลง”
ทั้งนี้ JOOX จะทำหน้าที่คล้ายๆ กับค่ายเพลง โดยโฆษณาโปรโมทศิลปินในโปรเจ็กต์ JOOX Spotlight ด้วยการยิงแบนเนอร์ทั้งใน JOOX เอง และโฆษณาสื่อนอกบ้าน รวมถึงดึงไปเปิดตัวในงานคอนเสิร์ตที่จัดอยู่ โดยมีเงื่อนไข Exclusive ในแพลตฟอร์ม JOOX นาน 1 ปี ซึ่งความสดของโปรเจ็กต์นี้เป็นอีกโอกาสทางธุรกิจ เพราะที่ผ่านมาน้ำดื่มตราช้างได้เข้ามาเป็นสปอนเซอร์ JOOX Spotlight Tour 2018 ทั้งหมด 25 คอนเสิร์ตตลอดปีนี้
ก้าวต่อไปขยายสู่ตลาดแมส
ตอนนี้เท่ากับว่า JOOX สามารถก้าวผ่านความสำเร็จในขั้นแรกได้แล้ว ขั้นต่อไปจึงมีแผนที่จะขยายฐานคนฟัง จากปัจจุบันจำกัดอยู่ในกลุ่ม Innovator และ Early Adopter ซึ่งอาศัยอยู่ในเมืองใหญ่ และมีสัดส่วน 25% ของกลุ่มคนฟังทั้งหมดของตลาด ไปสู่กลุ่มแมสที่อยู่ต่างจังหวัด และกลุ่มคนที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป ซึ่งเป็น Majority มีสัดส่วนมากกว่า 60% ของตลาด
“การก้าวข้าม Gap จากกลุ่ม Innovator และ Early Adopter ให้กลุ่ม Majority ใช้งาน JOOX มากขึ้น เราจำเป็นต้อง Educate ตลาดว่า Music Streaming ดีกว่าง่ายกว่ายังไง พร้อมกับพัฒนาโปรดักต์ให้ง่ายต่อการใช้งาน และออกงานต่างจังหวัดมากขึ้น เพิ่มเพลงลูกทุ่งมากขึ้น รวมถึงเพิ่มฟีเจอร์ใหม่ๆ อย่างวิดีโอคาราโอเกะ เพื่อเพิ่มประสบการณ์การใช้งาน JOOX”
ไม่เฉพาะตลาดเมืองไทยเท่านั้น ในปีหน้า JOOX Thailand ยังเตรียมแผนรุกตลาดพม่า เพราะมองว่าเป็นตลาดที่มีขนาดใหญ่พอกับเมืองไทย แถมพม่ายังมี Talent อยู่ไม่น้อย โดยเบื้องต้นจะไปในโมเดล Collaboration ระหว่างศิลปินพม่ากับศิลปินไทย แล้วเปิดให้ Streaming ที่พม่า
ไม่ว่าจะเป็นอีเวนท์ ฟีเจอร์ หรือโปรเจ็กต์ใหม่อะไรก็แล้วแต่ ทุกอย่างก็จะกลับมาที่การมอบประสบการณ์การฟังเพลงที่ดีที่สุดของ JOOX ที่แตกต่างไม่เหมือนใครนั่นเอง