ว่ากันว่า ดิจิทัล เข้ามา Disrupt แวดวงค้าปลีกในทั่วโลก ทำให้แลนด์สเคปของค้าปลีกเปลี่ยนแปลงไปจากอดีตอย่างสิ้นเชิง ซึ่งในอดีตคงไม่มีใครคิดว่าธนาคารพาณิชย์จะเข้ามาทำหน้าที่เป็นร้านค้าปลีก แต่ปัจจุบันมันเกิดขึ้นแล้วในประเทศจีนที่แบงก์พาณิชย์หันมาทำอีคอมเมิร์ซ เพื่อใช้เป็นฐานในการต่อยอดสร้างอีโคซิสเต็มอื่นๆ เป็นการตอกกลับบรรดาอีคอมเมิร์ซทั้งหลายที่เข้ามากินพื้นที่ของแบงก์พาณิชย์

แม้ในบ้านเรา บรรดาแบงก์พาณิชย์จะเป็นแค่เพียงผู้สร้างแพล็ตฟอร์ม แล้วดึงเอาผู้ประกอบการค้าปลีกเข้ามาอยู่ในแพลตฟอร์มเพื่อต่อยอดไปสู่อีโคซิสเต็มทางการเงินอื่นๆ แต่ในแง่ของการขยายฐานข้ามไปทำธุรกิจอื่นๆ ของผู้ประกอบการค้าปลีกของบ้านเราเริ่มมีให้เห็นมากขึ้น โดยมีการขยับตัว Diversify ไปสู่ธุรกิจอื่นๆ นอกเหนือจากการทำธุรกิจค้าปลีก โดยอาศัยฐานจากเครือข่ายหรือจำนวนร้านค้าของตัวเองเป็นแรงส่งสำคัญ

ดร.ฉัตรชัย ตวงรัตนพันธ์ ผู้อำนวยการสมาคมผู้ค้าปลีกไทย แสดงทรรศนะว่า คนกลางที่เคยเป็นหน้าที่ของผู้ประกอบการค้าปลีก และค้าส่ง ถูกเทคโนโลยีเข้ามาดิสรัปท์ ทำให้ใครก็สามารถเข้ามาทำหน้าที่เป็นคนกลางตรงนั้นได้ ในทำนองเดียวกัน ดิจิทัล ดิสรัปชั่น ก็ส่งผลในแง่บวกกับผู้ประกอบการค้าปลีกที่สามารถก้าวข้ามออกจากแค่การทำธุรกิจค้าปลีกไปสู่ธุรกิจอื่นๆ ได้ ทำให้เราเริ่มได้เห็นการทำหน้าที่เป็นสาขาของแบงก์รับ ฝาก ถอนเงินของร้านแฟมิลี่มาร์ท ให้กับธนาคารออมสิน หรือการเข้าสู่ธุรกิจรับ – ส่งพัสดุของเซเว่น อีเลฟเว่น เป็นต้น

ก่อนหน้าที่เซเว่น อีเลฟเว่น และแฟมิลี่มาร์ท จะขยายธุรกิจข้ามเขตแดนของค้าปลีกมาสู่การทำธุรกิจใหม่ๆ ที่ถูกมองว่ามีโอกาสทางการตลาดเปิดกว้างรออยู่

ว่าไปแล้ว วิวัฒนาการทางธุรกิจของกลุ่มซีพีนั้น เริ่มจากผู้ผลิต ก่อนก้าวสู่การเป็นผู้ประกอบการค้าปลีก ซึ่งเป็นการทำตลาดตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ

เมื่อกลุ่มซีพี สามารถสร้างเครือข่ายของร้านค้าปลีกได้แข็งแกร่ง โดยเฉพาะเครือข่ายของร้านเซเว่น อีเลฟเว่น ที่มีสาขาทะลุเกินหมื่นสาขาไปแล้ว และยังคงเดินหน้าขยายสาขาอย่างต่อเนื่อง การต่อยอดจากเครือข่ายสาขาในสเตปที่ 2 จึงเกิดขึ้น จากเดิมที่ในสเตปแรก กลุ่มซีพีขยายไปทำธุรกิจบิล เพย์เม้นต์จนประสบความสำเร็จมาแล้ว

การต่อยอดในสเตปที่ 2 นี้ นอกจากเรื่องของการเป็นแบงก์ ไลเซ่น ที่รับ ฝาก ถอน แล้ว เซเว่น อีเลฟเว่น ยังมีการต่อยอดไปสู่การทำธุรกิจรบส่งพัสดุ รวมถึงเป็นร้านซักรีด ซึ่งจะทำให้ร้านเซเว่น อีเลฟเว่น กลายเป็นร้านค้าปลีกของชุมชนอย่างสมบูรณ์แบบตามแนวโน้มของร้านคอนวีเนียนสโตร์ที่กำลังก้าวไปสู่การเป็นร้านค้าปลีกที่เป็นศูนย์กลางของชุมชนแต่ละแห่ง

เช่นเดียวกับกลุ่มเซ็นทรัลที่ ทศ จิราธิวัฒน์ ประธานกรรมการบริหาร บริษัทกลุ่มเซ็นทรัล จำกัด เอง ก็เคยให้สัมภาษณ์ไว้เมื่อครั้งแถลงข่าวใหญ่ของกลุ่มว่า ทิศทางของกลุ่มเซ็นทรัลต่อจากนี้ไป ไม่ใช่แค่ธุรกิจค้าปลีกเดิมๆ แต่จะเป็นธุรกิจที่ขับเคลื่อนบนแพลตฟอร์ม ซึ่งนั่นก็หมายถึงว่าสามารถต่อยอดไปสู่การทำธุรกิจอื่นๆ ที่มีโอกาสบนอีโคซิสเต็มของแพลตฟอร์มที่สร้างขึ้น

การร่วมทุนกับกลุ่ม JD.com ถือเป็นการเปิดโอกาสไปสู่ในเรื่องที่ว่านี้ โดยจะมีธุรกิจอื่นๆ ตามออกมาอีกมากมาย จากอีโคซิสเต็มของแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซที่ร่วมกันทำกับเจดี ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจการเงินที่เป็นอี ไฟแนนซ์ ซึ่งนอกจากจะช่วยต่อยอดการทำธุรกิจค้าปลีกที่มีอยู่ในเครือแล้ว ยังเป็นการเปิดโอกาสไปสู่ธุรกิจใหม่ๆ ทางการเงินที่พร้อมจะเข้ามาช่วยสร้างการเติบโตให้กับกลุ่มเซ็นทรัลในระยะยาว

“สถานการณ์ตอนนี้มันเหมือนกับการต้มน้ำที่น้ำในกาน้ำเดือดแค่ 80 องศา เมื่อมันเดือดแบบ 100 องศา จะเห็นภาพความเปลี่ยนแปลงทั้งหมดอย่างชัดเจนมากขึ้น แต่เทรนด์ที่ออกมาน่าจะไม่หนีไปจากการเข้าไปทำหน้าที่ หรือทำธุรกิจอื่นๆ ของค้าปลีกที่เกิดจากการเข้ามาดิสรัปท์ของดิจิทัล” ดร.ฉัตรชัย กล่าวสรุปทิ้งท้าย