แม้ว่าจะมีผู้ประกอบการ SME หลายรายเริ่มใช้ AI ในองค์กรแล้ว ซึ่งถือเป็นเรื่องที่ดี
กระนั้นก็ตาม ก็ยังมีผู้ประกอบการอีกจำนวนไม่น้อยที่ยังเตรียมการรับมือในยุค AI ไม่เพียงพอ
ดีเรค เฮง ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร Marsh อาเซียน กล่าวว่า "ถ้าคุณไม่ฝึกอบรมคนของคุณใหม่ตั้งแต่ตอนนี้ ในเรื่องการนำเทคโนโลยีมาใช้ บริษัทของคุณอาจเข้าสู่วิกฤตการดำรงอยู่ เพราะนั่นหมายความว่าบริษัทอื่นที่ลงทุนฝึกอบรมและพัฒนาคนของเขา จะแซงหน้าคุณ เพราะผลิตภาพของเขาจะดีขึ้น”
ผู้บริหารของ Marsh ระบุเพิ่มเติมว่า มีผู้บริหารในเอเชียเพียง 51% ที่มองว่าองค์กรพร้อมปรับตัวตามความสามารถของ AI
สำหรับประเทศไทย Marsh มองว่าองค์กรขนาดใหญ่มีการปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงไปพอสมควรแล้ว แต่กลุ่ม SME นั้นยังอยู่ในโซนที่เสี่ยง คือรู้ตัวว่าพายุกำลังมา แต่ไม่รู้ว่าแรงแค่ไหน
เมื่อถูกถามว่า SME ไทยตื่นตัวเรื่องความเสี่ยงแค่ไหน ดีเรค เฮง อธิบายว่า SME ไม่ใช่ “ไม่รู้” แต่ “ไม่รู้ถึงผลกระทบ”
“ผมคิดว่าเรื่องการรับรู้ก็โอเค แต่สิ่งที่พวกเขายังไม่รู้คือผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น”
ดีเรค เฮง ยังยกตัวอย่างที่คนไทยยังจำได้ดี ว่าถ้าผมบอกคุณก่อนเดือนมีนาคมปีที่แล้วว่าประเทศไทยจะเกิดแผ่นดินไหว คุณก็จะบอกผมว่าไม่มีทางเกิดขึ้น แต่มันเกิดขึ้นจริง
ดีเรค เฮง กล่าวว่าความเสี่ยงทางด้านเทคโนโลยีก็เป็นแบบเดียวกัน ถ้าเราบอกลูกค้าว่ากำลังเสี่ยง ลูกค้าอาจรู้สึกว่าไม่ใช่เรื่องของตัวเอง ส่วนบริษัทใหญ่ในกลุ่ม SET50 โดยทั่วไปบริหารความเสี่ยงได้ดีอยู่แล้ว คนที่เจอโจทย์หนักที่สุดคือธุรกิจขนาดกลางและ SME ที่ต้องรับแรงกดดันจากเศรษฐกิจมหภาค และสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจที่เปลี่ยนไป
“คนทำธุรกิจส่วนใหญ่รู้ว่าเรื่องนี้สำคัญ แต่ยังไม่รู้สึกว่าด่วน ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ข้อมูลไม่พอ เพราะคนไทยอ่านเยอะ รู้เยอะ และสื่อก็ให้ข้อมูลมาก แต่สิ่งที่ขาดไปอย่างหนึ่งคือ มีคนไม่มากนักที่ได้คุยกับผู้เชี่ยวชาญตัวจริง เพื่อให้เข้าใจอย่างแท้จริงถึงผลกระทบของการลงมือทำหรือไม่ลงมือทำ
แม้แต่บริษัทใหญ่ก็ยังเข้ามาปรึกษา Marsh ว่าผลกระทบที่อาจเกิดกับองค์กรคืออะไร ถ้าเป็นเช่นนี้กับบริษัทใหญ่ ธุรกิจขนาดเล็กและขนาดกลางที่ไม่มีทีมวิเคราะห์ของตัวเอง ก็ยิ่งตัดสินใจได้ยากว่าควรลงมือหรือรอไปก่อน ถ้าลองเอากรอบคิดนี้มาวางกับ AI ภาพก็ใกล้เคียงกัน SME อาจรู้แล้วว่า AI กำลังมา แต่ยังมองไม่ออกว่าถ้าคู่แข่งฝึกคนให้ใช้เทคโนโลยีเป็นก่อน ตัวเองจะเสียเปรียบแค่ไหน และเมื่อภาพนั้นยังไม่ชัด ก็ไม่มีเหตุผลที่จะต้องรีบ”
ส่วนพิรทัต ศรีสัจจะเลิศวาจา กรรมการผู้จัดการ Marsh People and Investments ประเทศไทย เสริมว่า หลายองค์กรเริ่มพัฒนา AI จากตัวเทคโนโลยี ไม่ได้เริ่มจากตัวงาน ซึ่งมีโอกาสที่ทำไปแล้วจะเจอปัญหา พร้อมกับให้คำแนะนำว่า ผู้ประกอบการสามารถลองกลับด้านโจทย์ดู
“คือแทนที่จะเริ่มต้นจากมองว่าจะเอาเทคโนโลยีเอาเข้ามาทำอะไร ก็ลองเปลี่ยนเป็นว่างานของเรา ต้องการเทคโนโลยีอะไร”
พิรทัตเล่าว่า Marsh เคยศึกษาร่วมกับมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดเรื่องรูปแบบการทำงานกับ AI และพบว่ารูปแบบที่ได้ผลดีที่สุดคือ Human + AI เพราะ AI ไม่ได้แทนงานได้ทั้งหมด แต่ช่วยให้งานเสร็จเร็วและแม่นยำขึ้น เขาเรียกคนทำงานยุคใหม่ว่า Wisdom Worker
“AI เข้ามาทำงานที่เป็นองค์ประกอบในการตัดสินใจทั้งหมด แต่สุดท้ายคนที่ต้องตัดสินใจยังคงเป็นบุคลากร ก็คือมนุษย์”
Marsh ย้ำว่าถึงเหตุผลที่ SME ต้องรีบปรับตัวมาจาก
1. คนทำงานมีน้อยลง เพราะประเทศไทยก้าวสู่สังคมสูงวัยแล้ว การจ้างคนเพิ่มเพื่อโตจึงยากขึ้น ซึ่ง ดีเรค เฮง มอง AI เป็นแรงงานเสริม ที่ดีและไม่ใช่ตัวแทนที่จะมาลดคน
2. คนที่ลงทุนกับทักษะคนก่อน จะสร้างความได้เปรียบก่อน เพราะใครฝึกคนให้ใช้เทคโนโลยีเป็นก่อนเพิ่มโอกาสทางธุรกิจได้ และลดความเสี่ยงได้มากกว่า
3. ถึงไม่เปลี่ยนเอง ในอนาคตก็จะถูกบังคับให้เปลี่ยน
“เพราะสุดท้ายปลายทางครับ ผมว่ามันเป็นสิ่งที่ถ้าเราไม่เปลี่ยน สุดท้ายภายนอกมันก็จะกดดันให้เราต้องเปลี่ยนอยู่ดี” พิรทัต อธิบาย และย้ำว่า การปรับตัวเพื่อรองรับ AI ไม่ต้องทำทีเดียว ตัวอย่างเช่นในองค์กรใหญ่ก็มักเริ่มจากบางหน่วยงานก่อน โดยเฉพาะฝั่งเทคโนโลยีที่ปรับง่ายและคนพร้อมกว่า แล้วค่อยขยาย และองค์กรไทยส่วนใหญ่เลือก Upskill-Reskill มากกว่าเลิกจ้าง
นอกจากความเสี่ยงด้าน AI Marsh ยังให้ข้อมูลสภาพแวดล้อมความเสี่ยงระดับโลก และผลกระทบต่อภาคธุรกิจเพิ่มเติม โดยผลสำรวจ Global Risks Report 2026 ที่จัดทำโดย World Economic Forum ร่วมกับ Marsh และ Zurich Insurance Group ซึ่งสะท้อนมุมมองจากผู้เชี่ยวชาญและผู้นำองค์กรทั่วโลกที่เข้าร่วมการสำรวจ ว่าภาคธุรกิจกำลังเผชิญกับความท้าทายหลายมิติพร้อมกัน
- ความเสี่ยงระยะสั้น (ในระยะ 2 ปี) เช่น ความท้าทายจากปัจจัยภูมิรัฐศาสตร์และเศรษฐกิจโลก (Geoeconomic confrontation) การแพร่กระจายของข้อมูลที่บิดเบือน สภาพอากาศแปรปรวนรุนแรง ข้อขัดแย้งระหว่างประเทศ และภัยคุกคามทางไซเบอร์
- ความเสี่ยงระยะยาว (ในระยะ 10 ปี) เช่น ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การขาดแคลนทรัพยากรธรรมชาติ ผลกระทบเชิงลบจากการใช้ AI และภัยไซเบอร์ที่ซับซ้อนยิ่งขึ้น
จะเห็นได้ว่าความเสี่ยงระดับโลกในปัจจุบันไม่ได้เกิดขึ้นแยกส่วนกัน แต่ส่งผลกระทบต่อเนื่องถึงกัน เช่น เหตุการณ์สภาพอากาศสุดขั้วหรือภัยไซเบอร์ สามารถเข้ามากระทบการดำเนินงานขององค์กรและความมั่นคงของพนักงานได้อย่างรวดเร็ว องค์กรจึงเปลี่ยนผ่านจากการบริหารความเสี่ยงแบบตั้งรับ (Reactive Risk Management) หรือการพึ่งพาเพียงการซื้อประกันภัย ไปสู่การสร้างความยืดหยุ่นองค์กรเชิงรุก (Proactive Resilience) ที่ผสานการปกป้องสินทรัพย์ทางธุรกิจเข้ากับการดูแลสวัสดิภาพบุคลากร เพื่อให้องค์กรสามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างต่อเนื่องในทุกสถานการณ์
Marsh เพิ่งจะมีการปรับโครงสร้างองค์กรครั้งใหญ่ ภายใต้แนวคิด One Brand, Greater Impact โดยมีการดึงเอา Mercer ซึ่งเป็นธุรกิจในเครือของ Marsh มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2502 ได้ปรับการดำเนินงานมารวมอยู่ใต้แบรนด์ Marsh ทั่วโลกอย่างเป็นทางการตั้งแต่วันที่ 1 กันยายน 2569 ที่ผ่านมา โดย Mercer จะดำเนินงานในชื่อ Marsh People and Investments
ปัจจุบันโครงสร้างการให้บริการของ Marsh ครอบคลุม 4 กลุ่มธุรกิจหลัก ได้แก่
- Commercial Risk & Insurance Broking (ภายใต้ชื่อ Marsh Risk): บริการบริหารความเสี่ยงทางธุรกิจและการเป็นนายหน้าประกันภัยองค์กร
- Reinsurance & Capital (ภายใต้ชื่อ Marsh Re): โซลูชันประกันภัยต่อสำหรับสถาบันการเงินและบริษัทประกันภัย
- People & Investments (เดิมคือ Mercer เปลี่ยนเป็น Marsh People and Investments): บริการที่ปรึกษาด้านการจัดการบุคลากรและค่าตอบแทน สุขภาพและสวัสดิการ รวมถึงการลงทุนและการเกษียณอายุ (Workforce & Rewards, Health & Benefits, Investments & Retirement Solutions)
- Management Consulting (ภายใต้ชื่อ Oliver Wyman, a Marsh business): บริการที่ปรึกษาด้านการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์องค์กร
