วันนี้เราจะพามาเจาะลึกข้อมูลี่น่าสนใจในงานสัมมนาดิจิทัล GroupM FOCAL ประจำปี 2019 เริ่มต้นจากหัวข้อ"Closing the Digital Invasion (งานวิจัยภาพรวมพฤติกรรมผู้บริโภคยุคดิจิทัลประจำปี 2019)"  โดย คุณณัฐวีร์ ณีว มาวิจักขณ์ - ผู้บริหารแผนกพัฒนาและการตลาด กรุ๊ปเอ็ม (ประเทศไทย)

ซึ่งสามารถสรุปประเด็นที่น่าสนใจอออกมาได้ ดังนี้

1) อินเทอร์เน็ตได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตเราไปแล้ว

ปฏิเสธไม่ได้ว่าเราก้าวเข้าสู่ยุคดิจิทัลแบบเต็มตัว ไม่ว่าจะเพศไหน หรือเจเนอเรชั่นใด เส้นแบ่งระหว่าง New Internet User หรือ Old Internet User ได้หายไปแล้ว เพราะทุกคนมีความรู้และความเข้าใจในการใช้โซเชียลมีเดียเทียบเท่ากัน ซึ่งบ่งบอกได้ว่าดิจิทัล เริ่มมีความเป็นทางการมากขึ้น และกำลังจะกลายเป็นเรื่องธรรมดาในชีวิตประจำวันของเราทุกคน

2) เราไม่สามารถรู้เลยได้ว่า ดิจิทัลแพร่กระจายไปได้กว้างแค่ไหนแล้ว

ในไม่กี่ปีก่อน คนมักมองว่า การเข้าถึงอินเทอร์เน็ต หรือดิจิทัล เป็นแค่เรื่องของ "คนเมือง" อย่างเดียว แต่ ณ ปัจจุบัน คนต่างจังหวัด ก็มีความรู้และใช้ดิจิทัลเยอะไม่แพ้คนเมือง

3) การสร้างแอปฯ จำเป็นสำหรับแบรนด์รึเปล่า?

การสร้างแอปฯ แบรนด์อาจต้องทบทวนตัวเองดีๆ ว่า แอปฯนั้นสามารถเติมเต็มผู้บริโภคได้ครบทุกประเด็นหรือไม่ เพราะจากรีเสิร์ชพบว่า คนต่างจังหวัดสามารถโหลดแอปฯได้ในจำนวนจำกัด เพราะความจำมือถือน้อย ซึ่งสอดคล้องกับแอปฯท่องเที่ยวและตั๋วเครื่องบิน ที่เมื่อก่อนคนนิยมใช้แอปฯของสายการบินต่างๆ แต่ ตอนนี้กลายเป็นแอปฯ Traveloka มาเป็นอันดับหนึ่ง เพราะแอปฯหนึ่งแอปต้องคุ้มที่จะโหลดและตอบโจทย์พวกเขาได้หลากหลาย ดังจุดยืนของแบรนด์ Traveloka ที่พูดว่า "บิน พัก ครบ จบในแอปเดียว"

4) เงินที่หอมหวานสำหรับพวกเขาคือเงินหยวนและเงินรัสเซีย

กลุ่มพ่อค้าแม่ค้ามองว่านักท่องเที่ยวจีน และรัสเซีย คือโอกาสของพวกเขา ดังนั้นแบรนด์ควรมองให้เป็นโอกาส หาทางสื่อสารและทำการตลาดกับนักท่องเที่ยวกลุ่มนี้ ซึ่งผลลัพธ์ของมันอาจเป็นยอดขายที่เพิ่มขึ้นหลายเท่าตัว

5) แอปฯธนาคารยอดนิยมสำหรับคนไทยคือ "กรุงไทย"

สาเหตุที่ทำให้กรุงไทยเป็นแอปธนาคารยอดนิยมอันดับหนึ่ง (อันดับสองคือ KBANK) เพราะการผูกมัดธนาคารกับการจ่ายเงินเดือนของระบบราชการ จึงทำให้ผู้บริโภคใช้ธนาคารกรุงไทยเป็นหลัก ซึ่งจากอินไซด์พบว่าเมื่อคนต่างจังหวัดได้รับเงินเดือนผ่านบัญชีธนาคารกรุงไทย ก็จะโอนไปที่ KBANK ต่อทันที เพราะผู้บริโภคชอบในแง่ของความสะดวกการใช้งาน

6) หวย ตอบโจทย์ในโลกออนไลน์

ใบตรวจหวยที่ซื้อได้ตาม 4 แยกไฟแดง ไม่จำเป็นอีกต่อไป เพราะคนนิม จองเลข ซื้อ ผ่านไลน์โดยตรงกับพ่อค้าแม่ค้า เพื่อให้ได้เลขที่ต้องการก่อนใคร และนิยมตรวจหวยผ่านทางออนไลน์กันแล้ว

7) คนเตินตลาดเพื่อเปิดหูเปิดตา.. แต่สั่งซื้อผ่านออนไลน์

คนยังไปเดินตลาดอยู่ แต่เดินเพื่อเปิดหูเปิดตาเท่านั้น ส่วนการซื้อจริง จะซื้อผ่านออนไลน์ เช่น Lazada Shopee โดยเฉพาะในช่วงโปรโมชั่น อินไซด์ที่พบคือ ผู้บริโภคจะรอซื้อของในช่วงที่แพลตฟอร์มต่างๆ จัดโปรโมชั่น ซึ่งผู้บริโภคจะรู้ลึกถึงขั้นว่า แพลตฟอร์มเหล่านั้นจะจัดโปรเมื่อไหร่ และให้คูปองลดราคาช่วงไหน

8) ธุรกิจส่วนตัว..กลายเป็นธุรกิจเพื่อชุมชนของตัวเอง

จากงานรีเสิร์ชปี 2017 กลุ่ม Young Generation เป้าหมายชีวิตของพวกเขาคืออยากมีธุรกิจออนไลน์ (e-SME) เป็นของตัวเอง แต่ปี 2019 กลับพบว่า กลุ่ม Young Generation อยากกลับบ้านมาสร้างธุรกิจเพื่อครอบครัว และเพื่อสร้างชุมชนของตัวเองให้ดีขึ้น

9) ดิจิทัล ต่อยอด Passion และช่วยสร้างรายได้ให้พวกเขา

เมื่อยุคดิจิทัลเข้ามาประโยชน์ของมันคือให้ Entertainment, Knowledge, Connects และสุดท้ายคือ Source of Income ซึ่งช่วยสร้างรายได้จาก Passion ของเขา เช่น แม่ค้ารายหนึ่งลองกินอาหาร Keto แล้วได้ผล หลังจากนั้นจึงทำอาหาร Keto ขายผ่านออนไลน์ ซึ่งได้รับความนิยมมากๆ หรือเด็กคนหนึ่งชอบเล่นเกม หลังจากนั้นก็ลองแคสเกมใน Youtube แล้วพบว่าสามารถสร้างรายได้ให้กับเขาในจำนวนไม่น้อยเลยทีเดียว

10) Awareness ไม่ใช่สิ่งสำคัญที่สุดอีกต่อไป

Awareness (การรับรู้) เป็นเพียงเครื่องมือหนึ่งในการทำการตลาด แต่ที่แบรนด์ควรให้ความสำคัญไม่แพ้กันคือ Consideration (การตัดสินใจ) และ Conversion (การเปลี่ยนแปลงหรือการซื้อ) ซึ่งทั้ง 3 ขั้นนี้ ต้องคำนึงถึง Objective ของแบรนด์ว่าควรออกแบบกลยุทธ์ที่เน้นไปที่ส่วนไหน ในการเข้าถึงผู้บริโภค

นี่คืออิทธิพลของดิจิทัล ที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในแง่พฤติกรรมและทัศนคติ ซึ่งเปลี่ยนแปลงไปเร็วมากในเวลาไม่กี่ปี นี่อาจเป็นสัญญาณที่ทำให้แบรนด์ต้องตั้งคำถามกับตัวเองว่า "ทุกวันนี้แบรนด์มีความยืดหยุ่นมากพอหรือยัง และพร้อมที่จะวิ่งไปกับการเปลี่ยนแปลงของผู้บริโภคมากน้อยแค่ไหน"