ย้อนไปในปี 2515 มาม่า เปิดเข้าตลาดบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปในบ้านเราครั้งแรกด้วยมาม่ารสซุปไก่ หลังจากนั้น ก็มีการพัฒนารสชาติใหม่ๆ เข้าตลาดอย่างต่อเนื่องไม่ต่ำกว่า 30 – 40 รสชาติ
แต่ตัวที่ “บิงโก” ที่สุด คงหนีไม่พ้นมาม่า รสต้มยำกุ้ง ซึ่งถือเป็นตัวที่สร้างความฮือฮาให้กับตลาดบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปของบ้านเราได้มากที่สุด โดยมาม่า รสต้มยำกุ้ง เปิดตัวเมื่อปี 2523 พร้อมกับการสร้างปราฏการณ์ที่ไม่เคยมีมาก่อนให้กับตลาดบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปของประเทศไทย รวมถึงหลายประเทศทั่วโลก
ทั้งนี้ก็เพราะมาม่า เป็นรายแรกของโลกที่คิดค้นและพัฒนาบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปรสต้มยำกุ้ง โดยพัฒนาขึ้นจากรสชาติของอาหารที่เป็นที่นิยมของคนไทย ก่อนที่ต้มยำกุ้งจะกลายเป็นอาหารยอดนิยมของคนทั่วโลก จนทำให้กลายเป็นภาพจำที่ดีต่ออาหารไทย ซึ่งแน่นอนว่าย่อมส่งผลต่อการขยายฐานการทำตลาดของมาม่าออกไปยังทั่วโลกในช่วงเวลาต่อมาอีกด้วย
คุณพิพัฒ พะเนียงเวทย์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและรองประธานกรรมการ บริษัท ไทยเพรซิเดนท์ฟูดส์ จำกัด (มหาชน) ผู้ผลิตมาม่า ย้อนภาพให้ฟังว่า การออกมาม่า รสต้มยำกุ้งของบริษัท ถือเป็นปรากฏการณ์ที่สำคัญ เพราะมาม่า เป็นรายแรกที่นำเอาต้มยำกุ้งมาทำเป็นบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป
ไม่เพียงเท่านั้น มาม่าต้มยำกุ้ง ยังมาในแพ็กเกจจิ้งแบบซอง Metalized สีเงิน ซึ่งทำให้มาม่า รสต้มยำกุ้งมีความโดดเด่น และแตกต่างจากบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปที่มีอยู่ในตลาด
มาม่า รสต้มยำกุ้ง อยู่บนหลักการของการทำตลาดของไทยเพรซิเดนท์ ฟู้ด ที่ขับเคลื่อนแบรนด์ด้วยนวัตกรรม ผ่าน 3 สำคัญคือ Product Innovation Marketing Innovation และ Process Innovation ซึ่งการเป็นรายแรกของตลาดที่บุกเบิกบะหมี่รสต้มยำกุ้งทำให้มีข้อได้เปรียบตรงที่ เมื่อผู้บริโภคได้ทดลองและชอบในรสชาติ จะทำให้กลายเป็นแบรนด์แรกๆ ที่ถูกเลือก และมาม่า ต้มยำกุ้ง ก็กลายเป็นรสชาติหลักของตลาด หลังจากการบุกเบิกครั้งแรก
ตลอด 50 ปี ของการอยู่ในตลาดบ้านเรา ไทยเพรซิเดนท์ฟู้ดส์ มีการพัฒนามาม่าในรสชาติต่างๆ ออกมามากมายร่วม 30 – 40 รสชาติแต่มีไม่กี่รสชาติที่กลายเป็นรสชาติหลักที่ยังคงขายอยู่ในตลาด อย่างตัวต้มยำกุ้งที่มีการต่อยอดออกเป็นต้มยำกุ้งน้ำข้นอีกรสชาติหนึ่ง มาม่า หมูสับ เป็นต้น โดยมาม่า ต้มยำกุ้ง กลายเป็นรสชาติยอดนิยมที่มีสัดส่วนในตลาดมากกว่า 50%
ขณะที่ยอดขายของมาม่า ต้มยำกุ้ง ยังคงทำสัดส่วนมากที่สุดให้กับมาม่า ได้มากที่สุด รวมถึงเป็นตัวสร้างมาร์เก็ตแชร์ให้กับมาม่ามีเหนือคู่แข่งขันมาตลอด โดยปัจจุบันมาม่า มีแชร์อยู่ร่วม 51%
การเป็นรสชาติยอดนิยมของมาม่า ต้มยำกุ้ง สร้างปรากฏการณ์ขึ้นมากมายในตลาดบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปของบ้านเราในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ไล่ตั้งแต่
1.การมีส่วนแบ่งตลาดที่นำหน้าคู่แข่งขัน เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้มาม่า สามารถก้าวขึ้นมาเป็นคนกำหนดเกมการแข่งขันบางอย่างได้ อาทิ เรื่องของการปรับขึ้นราคา ซึ่งถ้ามาม่าไม่ขยับ คู่แข่งขันรายอื่นๆ ก็จะขึ้นราคาก่อนได้ค่อนข้างยาก
2.การเป็นรสชาติที่ขายดีสุดในตลาด ทำให้มาม่า ต้มยำกุ้ง กลายเป็นสินค้าที่หมุนเวียนเร็วในตลาด จนมีอยู่ช่วงเวลาหนึ่งในยุคที่ยี่ปั๊วยังมีบทบาทต่อการจัดจำหน่ายสินค้า FMCG ในบ้านเรา ใช้มาม่า ต้มยำกุ้งที่ขายดี เป็นตัวช่วยดึงเงินสดเข้าร้านเพื่อนำไปลงสินค้าที่มีกำไรมากกว่าอย่างเหล้า และบุหรี่ โดยบางครั้งยอมขายขาดทุน เพื่อที่จะไปทำกำไรจากสินค้าตัวอื่นแทน ทำให้สหพัฒน์ที่เป็นผู้จัดจำหน่ายมาม่า ต้องออกนโยบายในการทำตลาดมาเพื่อป้องกันการขายตัดราคากันเอง
3.ด้วยการที่เป็นสินค้ายอดนิยม ทำให้มาม่า มี Branding ที่แข็งแกร่ง ซึ่งสิ่งที่ตามมาก็คือ การมีช่องว่างของราคาที่ห่างคู่แข่งเล่นราคาโดยลดราคามาไม่เกินช่องว่างนี้ จะไม่ส่งผลกระทบต่อการขายของมาม่า
4.การออกรสชาติใหม่ๆ ส่วนหนึ่งเป็นการสร้างสีสันให้กับตลาดและการสะท้อนภาพของการมีนวัตกรรมที่ไม่หยุดนิ่ง แต่สินค้าที่ออกใหม่บางตัวไม่สามารถเข้ามาเป็นรสชาติหลักได้ ซึ่งจะต่างจากมาม่า ต้มยำกุ้ง ที่แม้จะวางตลาดมา 42 ปี แต่ก็ยังคงทำยอดขายได้ดี แถมเป็นรสขาติหลักที่ขับเคลื่อนตลาดบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปมาจนถึงทุกวันนี้
ถือเป็นอีกกรณีศึกษาที่น่าสนใจของการทำแบรนด์และผลิตภัณฑ์ให้แข็งแกร่ง จนเป็นที่ต้องการของตลาดอย่างต่อเนื่อง....