วันที่ 7 สิงหาคม 2569 บมจ.เซ็นทรัล รีเทล คอร์ปอเรชั่น (CRC) แจ้งตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยว่า บริษัท เซ็นทรัล ฟู้ด รีเทล จำกัด (CFR) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยที่ CRC ถือหุ้นทั้งทางตรงและทางอ้อม 100% ได้ลงนามสัญญาเข้าซื้อหุ้นสามัญทั้งหมดของ บริษัท อิออน (ไทยแลนด์) จำกัด ผู้บริหารซูเปอร์มาร์เก็ตแบรนด์ ‘แม็กซ์แวลู’ (MaxValu) จำนวน 30 สาขา ด้วยทุนจดทะเบียน 890 ล้านบาท (พาร์ 100 บาทต่อหุ้น) โดย CFR จะถือหุ้น 100% และใช้กระแสเงินสดภายในของบริษัทเป็นแหล่งเงินทุน ธุรกรรมจะเสร็จสมบูรณ์เมื่อเงื่อนไขบังคับก่อนในสัญญาครบถ้วน

ตัวเลขที่น่าสนใจคือผลประกอบการของอิออน (ไทยแลนด์) ในช่วง 3 ปีงบการเงินล่าสุด สะท้อนภาพธุรกิจที่กำลังฝืดเคือง โดยรายได้ลดลงต่อเนื่องจาก 4,441 ล้านบาทในปี 2567 เหลือ 4,384 ล้านบาทในปี 2568 และ 4,053 ล้านบาทในปี 2569 ขณะที่ตัวเลขขาดทุนกลับขยับสวนทางเพิ่มขึ้นจาก 186 ล้านบาท เป็น 207 ล้านบาท และ 266 ล้านบาทตามลำดับ

นี่คือดีลที่ CRC มองทะลุไปถึงสิ่งที่ซ่อนอยู่หลังตัวเลขขาดทุนนั้น ทำเลและฐานลูกค้าที่ Tops เองต้องใช้เวลาและเงินลงทุนมหาศาลกว่าจะสร้างขึ้นมาได้เอง BrandAge ชวนมาไล่เรียงและวิเคราะห์ดีลนี้ทีละชั้นว่าทำไม CRC ถึงยอมทุ่มเงินซื้อ แล้วอะไรคือขุมทรัพย์ที่ซ่อนอยู่ภายใต้ป้ายชื่อที่กำลังจะถูกเปลี่ยนเป็น “Tops”

ถ้ากางไพ่ในมือของทั้งสองฝั่งเทียบกัน จะเห็นภาพจิ๊กซอว์ที่ต่อกันได้พอดิบพอดี

ฝั่ง Tops มีจุดแข็งเรื่อง Brand Positioning ที่ยึดหัวหาดภาพลักษณ์พรีเมียมซูเปอร์มาร์เก็ตได้อย่างเหนียวแน่น โดยเฉพาะทำเลใจกลางเมือง (CBD) และในพื้นที่ห้างสรรพสินค้า พร้อมด้วย Ecosystem ไม่ว่าจะเป็นระบบสมาชิก The 1 เครือข่ายโลจิสติกส์ และพอร์ตแบรนด์ที่ครอบคลุมทั้ง Food, Hardline, Fashion และ Property แต่จุดที่ยังเป็น Pain Point คือการเจาะเข้าสู่ชุมชนชานเมืองด้วยโมเดล Stand-alone ซึ่งต้องใช้เวลาหาที่ดิน เงินลงทุนสูง และต้องปั้นทราฟฟิกสร้างพฤติกรรมลูกค้าใหม่ตั้งแต่เริ่ม

ฝั่ง MaxValu สิ่งที่มีคือ Strategic Location จำนวน 30 สาขาที่แทรกซึมอยู่ในทำเลชานเมืองและแหล่งชุมชน ทั้งคอมมูนิตี้มอลล์รอบนอก หรือหมู่บ้านจัดสรรขนาดใหญ่ และใต้คอนโดมิเนียม บวกกับ Japanese DNA ด้านอาหารพร้อมทาน (Ready-to-Eat) อย่างเบนโตะ ซูชิ และของทอด ซึ่งมีศูนย์ผลิตอาหารพร้อมรับประทาน (RTE Processing Center) หนุนหลังอยู่ และที่สำคัญคือฐานลูกค้ากว่า 900,000 ราย ทว่าต้องแบกรับต้นทุนการแข่งขันที่ดุเดือดจนขาดทุนต่อเนื่องดังตัวเลขข้างต้น จนถึงจุดที่ต้องตัดสินใจถอนตัวออกจากตลาดไทย

The Synergies สี่มิติที่ CRC ได้ไปมากกว่าป้ายชื่อ

การทุ่มเงินซื้อ MaxValu ครั้งนี้ CRC ไม่ได้ซื้อแบรนด์ เพราะเตรียมรีแบรนด์ทุกสาขาเป็น ‘Tops’ ทันที สิ่งที่ CRC ซื้อจริง ๆ คือเวลาและทางลัดในการสยายปีกธุรกิจ ซึ่งประเมินผลประโยชน์ที่ตามมาได้ 4 มิติหลัก

1. ทางลัดในการยึดหัวหาดชานเมือง มองว่าพื้นที่ชานเมืองคือสมรภูมิใหม่ของการเติบโตตามแนวโน้ม Urbanization ดีลนี้ทำให้ Tops ได้ทำเล Stand-alone แบบพร้อมเสียบทันที 30 แห่ง โดยไม่ต้องเสียเวลาหาที่ดินใหม่ สาขาเหล่านี้ยังสามารถทำหน้าที่เป็น Hub สำหรับ Last-Mile Delivery รองรับคำสั่งซื้อ Tops Online แบบ Quick Commerce ให้จัดส่งในย่านที่อยู่อาศัยได้เร็วขึ้น

ขณะเดียวกัน สเกลของคอมมูนิตี้มอลล์ยังเปิดทางให้ CRC นำแบรนด์อื่นในเครือเข้าไป Plug-in แบบ Shop-in-Shop เช่น ร้านยาสไตล์ญี่ปุ่น Matsukiyo หรือร้านบิวตี้ LOOKS เพื่อดึงทราฟฟิกกลุ่มแม่บ้านและคนวัยทำงานในย่านนั้น ๆ

2. ขุมทรัพย์อาหารพร้อมทาน (Ready-to-Eat) สินค้ากลุ่ม RTE เรียกว่าเป็นกลุ่มที่มีมาร์จิ้นสูงกว่าสินค้าอุปโภคบริโภคทั่วไป การได้กรรมสิทธิ์ในโรงงาน RTE Processing Center ของ MaxValu ถือเป็นจิ๊กซอว์สำคัญที่จะช่วยอัปเกรดกำลังการผลิตอาหารกล่องและเบเกอรี่ของ Tops ทั้งระบบ และยังเป็นสปริงบอร์ดให้แบรนด์เบเกอรี่โฮมเมดสไตล์ญี่ปุ่นในเครืออย่าง HARUKI สปีดการขยายสาขาได้เร็วขึ้น

3. การรวมข้อมูลลูกค้า ฐานลูกค้ากว่า 900,000 รายของ MaxValu จะถูกถ่ายโอนเข้าสู่ระบบ The 1 ทันที เรียกว่านี่คือขุมทรัพย์ข้อมูลพฤติกรรมการจับจ่ายของคนชานเมืองที่ CRC นำไปต่อยอดทำ Cross-selling และ Personalized Marketing ยิงโปรโมชันต้อนรับลูกค้ากลุ่มนี้ให้ไปใช้จ่ายกับธุรกิจอื่น ๆ ในเครือเซ็นทรัลได้อย่างแม่นยำขึ้น

4. อำนาจต่อรองที่มากขึ้น (Economies of Scale) การบวกรวมวอลุ่มการสั่งซื้อของ 30 สาขาใหม่เข้ากับเครือข่าย Tops ดั้งเดิม ย่อมทำให้ CRC มีอำนาจต่อรองกับซัพพลายเออร์สูงขึ้น นำไปสู่การลดต้นทุนต่อหน่วยได้อย่างเป็นรูปธรรม

ดีลนี้ยังสอดรับกับเป้าหมายใหญ่ของ Tops ที่วางแผนขยายเครือข่ายสาขาให้แตะระดับ 1,000 สาขาภายในปี 2570 การได้ 30 สาขาที่มีทราฟฟิกและฐานลูกค้าอยู่แล้วมาในคราวเดียว จึงช่วยร่นระยะเวลาไปสู่เป้าหมายนั้นได้อย่างมีนัยสำคัญ เมื่อเทียบกับการเปิดสาขาใหม่ทีละแห่ง

สำหรับความท้าทายที่รออยู่

ปฏิเสธไม่ได้ว่านี่คือดีลที่ Win-Win และคุ้มค่าสำหรับ CRC ในการเติมเต็ม Ecosystem ของกลุ่มธุรกิจ Food อย่างไรก็ตาม ความท้าทายสำคัญจากนี้ไปอยู่ที่การรีแบรนด์ โจทย์ใหญ่ของ Tops คือจะบริหารจัดการการเปลี่ยนผ่านป้ายหน้าร้านอย่างไรไม่ให้ลูกค้าเก่าหนีหาย และจะรักษาเสน่ห์ของสินค้า Grocery และอาหารพร้อมทานสไตล์ญี่ปุ่นที่ลูกค้า MaxValu ทำเอาไว้ภายใต้หลังคาใหม่ของ Tops ได้ดีแค่ไหน นี่คือบทพิสูจน์ฝีมือการบริหารความรู้สึกผู้บริโภคที่น่าจับตามองในก้าวต่อไปของเซ็นทรัล รีเทล

ทั้งนี้ หากถอยออกมามองในภาพรวมระดับมหภาค ดีลนี้คือภาพสะท้อนที่ชัดเจนที่สุดของ ‘บทสรุปสงครามค้าปลีกไทยในรอบกว่า 2 ทศวรรษ’ 

หากย้อนกลับไปในช่วงหลังวิกฤตต้มยำกุ้งปี 2540 ภูมิทัศน์ของวงการค้าปลีกบ้านเราเคยถูกเปลี่ยนโฉมจากเม็ดเงินลงทุนต่างชาติ ยักษ์ใหญ่ระดับโลกทั้งจากยุโรปและญี่ปุ่น ต่างตบเท้าเข้ามาปักธงแย่งชิงส่วนแบ่งการตลาดกันอย่างดุเดือด

แต่วันนี้ ทิศทางของตลาดได้เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง

ดีลในครั้งนี้ ตอกย้ำให้เห็นว่า ท้ายที่สุดแล้ว ผู้ที่เข้าใจพฤติกรรมผู้บริโภค และสามารถนำ Data มาผสานเข้ากับเครือข่ายธุรกิจในมือได้อย่างทรงพลังที่สุดก็คือ ‘กลุ่มทุนไทย'

ทำให้ตลาดค้าปลีกของบ้านเราในวันนี้ ได้เดินทางกลับคืนสู่อ้อมกอดของผู้ประกอบการไทยอย่างสมบูรณ์แบบ และพร้อมที่จะใช้สรรพกำลังทั้งหมด เพื่อแข่งขันกันเองในระดับประเทศ ไปจนถึงการก้าวออกไปชิงพื้นที่ในเวทีระดับภูมิภาคต่อไป 

ปัจจุบัน เซ็นทรัล รีเทล คอร์ปอเรชั่น หรือ CRC ดำเนินธุรกิจทั้งในประเทศไทย และเวียดนาม ผ่าน 4 กลุ่มหลัก

1. กลุ่มฟู้ด (Food) กลุ่มธุรกิจที่สร้างรายได้หลักและเป็นหัวหอกสำคัญในการเจาะเข้าถึงชีวิตประจำวันของผู้บริโภค แบ่งเป็นในประเทศไทย นำโดย

- กลุ่มซูเปอร์มาร์เก็ตภายใต้แบรนด์ ท็อปส์ (Tops, Tops Food Hall, Tops Daily) รวมล่าสุดที่ซื้อกิจการ MaxValu

- ศูนย์ค้าส่งอาหาร GO Wholesale

- กลุ่ม Health & Wellness ได้แก่ Tops Care, Matsukiyo, LOOKS
ขณะที่ในประเทศเวียดนามบริหารงานผ่านแบรนด์ GO! Hypermarket, mini go!, Tops Market และ Lan Chi Mart

2. กลุ่มฮาร์ดไลน์ (Hardline) ธุรกิจจำหน่ายสินค้าตกแต่งและปรับปรุงบ้านสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องเขียนอุปกรณ์สำนักงาน หนังสือ และ e-Book ภายใต้แบรนด์ค้าปลีกต่าง ๆ เช่น 

- ไทวัสดุ

- BnB home

- เพาเวอร์บาย (Power Buy)

- GO! Power

- ออฟฟิศเมท (OfficeMate)

- บีทูเอส (B2S)  

- ร้านหนังสือออนไลน์ meb 

- ศูนย์บริการรถยนต์ ออโต้วัน (Auto1)

3. กลุ่มแฟชั่น (Fashion) ธุรกิจจำหน่ายสินค้าเครื่องแต่งกายและเครื่องประดับภายใต้แบรนด์ค้าปลีกต่าง ๆ เช่น

- ห้างสรรพสินค้าเซ็นทรัล 

- ห้างสรรพสินค้าโรบินสัน 

- Supersports

- REV RUNNR

- เซ็นทรัล มาร์เก็ตติ้ง กรุ๊ป (CMG) ผู้จัดจำหน่ายและตัวแทนนำเข้าแบรนด์แฟชั่นและเครื่องสำอางระดับโลกกว่า 40 แบรนด์ เช่น Guess, Polo Ralph Lauren, Clarins, Aesop, Lee, Wrangler และ FitFlop

4. กลุ่มพร็อพเพอร์ตี้ (Property) ธุรกิจให้เช่าพื้นที่สำหรับร้านค้าของบริษัทฯ รวมถึงร้านค้าและบริการของบุคคลภายนอก เช่น โรบินสันไลฟ์สไตล์ ท็อปส์ พลาซ่า และ บิ๊ก ซี / GO! เวียดนาม