การรุกตลาดค้าปลีกเวียดนามของเซ็นทรัล รีเทล (Central Retail Corporation - CRC) ถือเป็นหนึ่งในกรณีศึกษาด้านการขยายธุรกิจข้ามแดน (Cross-border Expansion) ที่ประสบความสำเร็จอย่างโดดเด่นในภูมิภาคอาเซียน โดย CRC ปักหมุดให้เวียดนามเป็น "บ้านหลังที่ 2" ที่สร้างการเติบโตของยอดขายในระยะยาว
เพราะด้วยเหตุผลที่ตลาดค้าปลีกของเวียดนามยังมีโอกาสในการเติบโตค่อนข้างสูง ทั้งจากกำลังซื้อของคนเวียดนามที่มีกว่า 100 ล้านคน อีกทั้งยังมีการเติบโตทางเศรษฐกิจค่อนข้างดี เฉลี่ยที่ 8 – 10% ซึ่งนับเป็นอันดับต้นๆ ของประเทศในย่านอาเซียนที่จีดีพี มีตัวเลขเติบโตค่อนข้างสูง
สิ่งที่น่าสนใจก็คือตลาดค้าปลีกของเวียดนาม ส่วนใหญ่กว่า 87% ยังคงเป็นการซื้อผ่านร้านค้าปลีกดั้งเดิม ส่วนโมเดิร์นเทรดยังมีสัดส่วนอยู่แค่ 13% ซึ่งการมีเงินในกระเป๋าเพิ่มขึ้นของคนเวียดนามจึงน่าจะมาพร้อมกับการ “เทรด อัป” หรือยกระดับมาสู่ช่องทางโมเดิร์นเทรดมากขึ้นในระยะเวลาอีกไม่นานต่อจากนี้ไป
ย้อนกลับไปตั้งแต่ปี 2555 กลุ่มเซ็นทรัลมองเห็นศักยภาพของตลาดเวียดนามที่มี Long-term Growth Potential ด้วยขนาดตลาดและแนวโน้มที่น่าสนใจทั้งมิติเศรษฐกิจ การขยายตัวของเมือง กำลังซื้อที่สูงขึ้น และพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปิดรับ Modern Retail ในวงกว้าง ซึ่งไม่ได้จำกัดอยู่เพียงเมืองใหญ่อย่างฮานอยหรือนครโฮจิมินห์ แต่ขยายไปสู่เมืองรองทั่วประเทศ
ส่งผลให้ตลอดระยะเวลากว่า 15 ปีที่ผ่านมา กลุ่มเซ็นทรัลได้ปักหมุดรากฐานและขยายการลงทุนในเวียดนามครอบคลุมหลากหลายธุรกิจ โดยมีเซ็นทรัล รีเทลเป็นหนึ่งในธุรกิจหลักที่ทุ่มเงินลงทุนในการพัฒนาธุรกิจไปแล้วรวมมากกว่า 49,000 ล้านบาท พร้อมขยายจากธุรกิจค้าปลีกสู่การสร้างอีโคซิสเต็มที่ครบวงจร
เซ็นทรัล รีเทลรุกเข้าไปทำตลาดด้วย 3 กลุ่มธุรกิจหลักในเครือ นั่นคือกลุ่มฟู้ด ได้แก่ GO! Hypermarket, Tops Market, mini go! และ Lan Chi Mart กลุ่มนอนฟู้ด และร้านค้าแบรนด์ไลฟ์สไตล์ สปอร์ต และแฟชั่น ได้แก่ Supersports, Kubo, Dyson, Columbia, Crocs, Hoka, Speedo และ Under Armour รวมถึงกลุ่มพร็อพเพอร์ตี้อย่าง GO! Mall ซึ่งเชื่อมโยงแบรนด์ต่างประเทศกว่า 200 แบรนด์ และร้านค้าเช่าที่เป็นผู้ประกอบการเวียดนามอีกกว่า 400 ราย โดยมีร้านค้าและศูนย์การค้ามากกว่า 300 แห่ง ครอบคลุม 26 จังหวัด จาก 34 จังหวัดทั่วประเทศ และมีลูกค้าเข้าใช้บริการมากกว่า 200 ล้านคน/ครั้งต่อปี
ไม่เพียงเท่านั้น ยังสามารถครองส่วนแบ่งตลาดในโมเดิร์นเทรดได้ถึง 40% ขึ้นเป็นเบอร์ 1 อย่างสมบูรณ์แบบ โดยกลุ่มเซ็นทรัลยังคงเดินหน้าลงทุนต่อเนื่อง และวางแผนไว้ว่า ภายใน 5 ปี จะขยายสาขาเพิ่มขึ้นในทุกฟอร์แมต อีกมากกว่า 50 สาขา ครอบคลุมเมืองรองมากขึ้น
ในปี 2569 นี้ มีการเปิด mini go! สาขา Cu Chi ในเดือนมกราคม และล่าสุดเปิด GO! Hypermarket สาขา Dan Phuong เมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา พร้อมวางแผนภายในปี 2571 ที่จะขยายเครือข่ายธุรกิจหลักในกลุ่มฟู้ดเพิ่มเติม โดยเปิด GO! Hypermarket อีก 10-12 สาขา และ mini go! Supermarket อีก 23-25 สาขา ในพื้นที่ศักยภาพใหม่ๆ ควบคู่ไปกับการพัฒนาธุรกิจกลุ่มน็อนฟู้ดและร้านค้าแบรนด์ไลฟ์สไตล์ เพื่อรองรับศักยภาพกำลังซื้อของกลุ่มชนชั้นกลางที่มีแนวโน้มเติบโตสูงขึ้น และเพิ่มความครอบคลุมของเครือข่ายเซ็นทรัล รีเทล เวียดนาม ให้ครอบคลุมในเมืองหลักและเมืองรองทั่วประเทศ
ที่น่าจับตามองก็คือกลยุทธ์ของเซ็นทรัล รีเทลไม่ใช่แค่การ "นำสินค้าไปขาย" แต่คือการ "ไปสร้างระบบนิเวศการค้าปลีก (Retail Ecosystem)" ในเวียดนามผ่านการลงทุนระยะยาว การสร้างแบรนด์ที่เข้าถึงคนท้องถิ่น และการกระจายความเสี่ยงครอบคลุมทั้งเมืองหลักและเมืองรองได้อย่างมีทิศทาง
ด้วยเหตุที่ว่าตลาดค้าปลีกของเวียดนามกำลังเปลี่ยนจากเทรดิชั่นนัล เทรด มาเป็นโมเดิร์นเทรด ซึ่งถือเป็น "แก่นสำคัญ" (Core Driver) ที่ทำให้เซ็นทรัล รีเทล และยักษ์ใหญ่ค้าปลีกหลายรายเร่งปรับทัพเพื่อยึดหัวหาดในเวียดนามอยู่ในขณะนี้ โดยตลาดค้าปลีกเวียดนามกำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านทางโครงสร้างครั้งใหญ่ มีปัจจัยสนับสนุนที่เห็นได้ชัดเจนทั้งจาก
เรื่องของการสเกลของ Modern Trade ที่ในอดีต สัดส่วนการจับจ่ายในเวียดนามมาจากตลาดสดและร้านโชห่วยท้องถิ่น (Traditional Trade) สูงถึง 80-87% แต่ปัจจุบัน Modern Trade กำลังกินส่วนแบ่งเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยคาดการณ์ว่าจะพุ่งขึ้นไปถึง 30-40% ภายในไม่กี่ปีข้างหน้า
เช่นเดียวกับการมีแรงส่งของการปรับพฤติกรรมของคนรุ่นใหม่และชนชั้นกลาง โดยเวียดนามมีประชากรวัยแรงงานและ Gen Z สูงมาก ซึ่งกลุ่มนี้มองหาความสะดวกสบาย ความสะอาด สินค้าที่มีการรับประกันคุณภาพ และประสบการณ์ ช้อปปิ้งที่ติดแอร์/ มีที่จอดรถ
ขณะที่การขยายตัวของเมืองรอง (Urbanization) จากไลฟ์สไตล์ที่เปลี่ยนไป ทำให้ไม่ใช่แค่ฮานอยหรือโฮจิมินห์ซิตี้เท่านั้น แต่เมืองระดับ Tier 2 และ Tier 3 กำลังโตอย่างรวดเร็ว ทำให้โมเดลอย่าง mini go! ของ CRC สามารถเข้าไปแทนที่ร้านโชวห่วยเดิมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การที่ตลาดอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านนี้แปลว่า "ผู้ที่เข้าไปวางรากฐานและชิงพื้นที่บริการ (Prime Locations) ได้ก่อนจะเป็นผู้ชนะในระยะยาว" ซึ่ง CRC มองเห็นโอกาสนี้จึงเร่งขยายสาขาอย่างหนักเพื่อเปลี่ยนพฤติกรรมผู้บริโภคท้องถิ่นเข้าสู่ระบบนิเวศค้าปลีกของเซ็นทรัลนั่นเอง
สิ่งที่น่าสังเกตก็คือการรุกตลาดของเซ็นทรัล รีเทลในครั้งนี้ มีการวางแบรนด์พอร์ตฟอลิโอของแบรนด์ค้าปลีกในเครือตลาดจนฟอร์แมตของสโตร์ที่หลากหลายและแตกต่างออกไป ซึ่งไม่เพียงจะสามารถทำให้มีความยืดหยุ่นในการรุกตลาดเข้าไปในแต่ละเมืองหรือแต่ละโลเคชัน
ขณะเดียวกัน ยังทำให้สามารถเลือกแบรนด์ร้านค้าปลีกให้เหมาะสมกับกำลังซื้อของคนในแต่ละพื้นที่ ที่เด่นชัดก็คือ เราเริ่มเห็นการนำซูเปอร์มาร์แก็ตระดับพรีเมียมอย่างท็อปส์เข้าไปเปิดในเมืองใหญ่บ้างแล้ว ซึ่งเป็นการรองรับการเทรด อัป การซื้อของคนในพื้นที่ที่มีการมองหาความเป็นพรีเมียมไลฟ์สไตล์มากขึ้นจากเงินในกระเป๋าที่มีเพิ่มขึ้นนั่นเอง
ทำให้เราได้เห็นเซ็นทรัล รีเทลยังคงเดินหน้าขยาย Modern Retail สู่พื้นที่ศักยภาพใหม่ๆ ทั้งเมืองหลัก เมืองรอง และชุมชนทั่วประเทศ ผ่านกลยุทธ์ Right Format, Right Location และ Right Proposition เพื่อให้แต่ละธุรกิจสามารถตอบโจทย์ความต้องการและพฤติกรรมของผู้บริโภคในแต่ละพื้นที่ได้อย่างเหมาะสม
ควบคู่ไปกับการสร้างความแข็งแกร่งของ Customer Ecosystem ผ่าน The 1 Vietnam ที่ขยายครอบคลุมทั้งธุรกิจฟู้ด-นอนฟู้ด และมีสมาชิกมากกว่า 7.4 ล้านคนภายในเวลาไม่ถึง 1 ปี สะท้อนศักยภาพในการเชื่อมโยงฐานลูกค้าเข้ากับธุรกิจและบริการที่หลากหลาย พร้อมต่อยอดการพัฒนา Loyalty Program และประสบการณ์ Omni-channel ให้ตอบโจทย์ผู้บริโภคได้อย่างครอบคลุมยิ่งขึ้น
เป็นอีกการรุกตลาดที่น่าจับตามองไม่น้อยทีเดียว...