ตลาดค้าปลีกของเวียดนามยังมีโอกาสในการเติบโตค่อนข้างสูง ทั้งจากกำลังซื้อของคนเวียดนามที่มีกว่า 100 ล้านคน อีกทั้งยังมีการเติบโตทางเศรษฐกิจค่อนข้างดี เฉลี่ยที่ 8 – 10% ซึ่งนับเป็นอันดับต้นๆ ของประเทศในย่านอาเซียนที่จีดีพีมีตัวเลขเติบโตค่อนข้างสูง
สิ่งที่น่าสนใจก็คือตลาดค้าปลีกของเวียดนาม ส่วนใหญ่กว่า 87% ยังคงเป็นการซื้อผ่านร้านค้าปลีกดั้งเดิม ส่วนโมเดิร์นเทรดยังมีสัดส่วนอยู่แค่ 13% ซึ่งการมีเงินในกระเป๋าเพิ่มขึ้นของคนเวียดนามจึงน่าจะมาพร้อมกับการ “เทรดอัป” หรือยกระดับมาสู่ช่องทางโมเดิร์นเทรดมากขึ้นในระยะเวลาอีกไม่นานต่อจากนี้ไป
ย้อนกลับไปตั้งแต่ปี 2555 กลุ่มเซ็นทรัลมีการรุกเข้าไปทำตลาดในเวียดนาม ด้วยเพราะมองเห็นศักยภาพของตลาดเวียดนามที่มี Long-term Growth Potential ด้วยขนาดตลาดและแนวโน้มที่น่าสนใจทั้งมิติเศรษฐกิจ การขยายตัวของเมือง กำลังซื้อที่สูงขึ้น และพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปิดรับ Modern Retail ในวงกว้าง ซึ่งไม่ได้จำกัดอยู่เพียงเมืองใหญ่อย่างฮานอยหรือนครโฮจิมินห์ แต่ขยายไปสู่เมืองรองทั่วประเทศ
ส่งผลให้ตลอดระยะเวลากว่า 15 ปีที่ผ่านมา กลุ่มเซ็นทรัลได้ปักหมุดรากฐานและขยายการลงทุนในเวียดนามครอบคลุมหลากหลายธุรกิจ โดยมีเซ็นทรัล รีเทลเป็นหนึ่งในธุรกิจหลักที่ทุ่มเงินลงทุนในการพัฒนาธุรกิจไปแล้วรวมมากกว่า 49,000 ล้านบาท พร้อมขยายจากธุรกิจค้าปลีกสู่การสร้างอีโคซิสเต็มที่ครบวงจร
เซ็นทรัล รีเทลรุกเข้าไปทำตลาดด้วย 3 กลุ่มธุรกิจหลักในเครือ นั่นคือกลุ่มฟู้ด ได้แก่ GO! Hypermarket, Tops Market, mini go! และ Lan Chi Mart กลุ่มนอนฟู้ด และร้านค้าแบรนด์ไลฟ์สไตล์ สปอร์ต และแฟชั่น ได้แก่ Supersports, Kubo, Dyson, Columbia, Crocs, Hoka, Speedo และ Under Armour
รวมถึงกลุ่มพร็อพเพอร์ตี้อย่าง GO! Mall ซึ่งเชื่อมโยงแบรนด์ต่างประเทศกว่า 200 แบรนด์ และร้านค้าเช่าที่เป็นผู้ประกอบการเวียดนามอีกกว่า 400 ราย โดยมีร้านค้าและศูนย์การค้ามากกว่า 300 แห่ง ครอบคลุม 26 จังหวัด จาก 34 จังหวัดทั่วประเทศ และมีลูกค้าเข้าใช้บริการมากกว่า 200 ล้านคน/ครั้งต่อปี
ไม่เพียงเท่านั้นยังสามารถครองส่วนแบ่งตลาดในโมเดิร์นเทรดได้ถึง 40% ขึ้นเป็นเบอร์ 1 อย่างสมบูรณ์แบบ โดยกลุ่มเซ็นทรัลยังคงเดินหน้าลงทุนต่อเนื่อง และวางแผนไว้ว่า ภายใน 5 ปี จะขยายสาขาเพิ่มขึ้นในทุกฟอร์แมตอีกมากกว่า 50 สาขา ครอบคลุมเมืองรองมากขึ้น
ในปี 2569 นี้ มีการเปิด mini go! สาขา Cu Chi ในเดือนมกราคม และล่าสุดเปิด GO! Hypermarket สาขา Dan Phuong เมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา พร้อมวางแผนภายในปี 2571 ที่จะขยายเครือข่ายธุรกิจหลักในกลุ่มฟู้ดเพิ่มเติม โดยเปิด GO! Hypermarket อีก 10-12 สาขา และ mini go! Supermarket อีก 23-25 สาขา ในพื้นที่ศักยภาพใหม่ๆ ควบคู่ไปกับการพัฒนาธุรกิจกลุ่มนอนฟู้ดและร้านค้าแบรนด์ไลฟ์สไตล์ เพื่อรองรับศักยภาพกำลังซื้อของกลุ่มชนชั้นกลางที่มีแนวโน้มเติบโตสูงขึ้น และเพิ่มความครอบคลุมของเครือข่ายเซ็นทรัล รีเทล เวียดนาม ให้ครอบคลุมในเมืองหลักและเมืองรองทั่วประเทศ
อย่างไรก็ตาม ด้วยเหตุที่ว่าตลาดค้าปลีกของเวียดนามกำลังเปลี่ยนจากเทรดิชั่นนัลเทรด มาเป็นโมเดิร์นเทรด ซึ่งถือเป็น "แก่นสำคัญ" (Core Driver) ที่ทำให้เซ็นทรัล รีเทลและยักษ์ใหญ่ค้าปลีกหลายรายเร่งปรับทัพเพื่อยึดหัวหาดในเวียดนามอยู่ในขณะนี้ โดยตลาดค้าปลีกเวียดนามกำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านทางโครงสร้างครั้งใหญ่ มีปัจจัยสนับสนุนที่เห็นได้ชัดเจนทั้งจากเรื่องของการสเกลของ Modern Trade ที่ในอดีตสัดส่วนการจับจ่ายในเวียดนามมาจากตลาดสดและร้านโชวห่วยท้องถิ่น (Traditional Trade) สูงถึง 80-87% แต่ปัจจุบัน Modern Trade กำลังกินส่วนแบ่งเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยคาดการณ์ว่าจะพุ่งขึ้นไปถึง 30-40% ภายในไม่กี่ปีข้างหน้า
ทำให้การแข่งขันในตลาดค้าปลีกเวียดนาม มีแนวโน้มที่จะทวีความรุนแรงมากขึ้น โดยมีทั้งผู้เล่นท้องถิ่น และค้าปลีกรายใหญ่จากต่างประเทศขยายการลงทุนเข้าไปทำตลาดหลายราย
ในส่วนของผู้เล่นท้องถิ่น แม้เซ็นทรัล รีเทล จะครองความเป็นผู้นำในค้าปลีกโมเดิร์นเทรด แต่ถ้ามองในแง่จำนวนสาขา โดยเฉพาะค้าปลีกไซซ์เล็กแล้วพบว่าผู้เล่นท้องถิ่นอย่าง WinMart และ WinMart+ ภายใต้บริษัท WinCommerce ในเครือ Masan Group ครองความเป็นเบอร์ 1 ในแง่จำนวนสาขาและการเข้าถึงผู้บริโภค (Store Network & Coverage) ในตลาดค้าปลีกสมัยใหม่ (Modern Trade) ของเวียดนาม
จุดเด่นที่ทำให้ WinMart ยืนหนึ่งในตลาด ได้แก่ การมีจำนวนสาขามากที่สุดในประเทศ โดยมีจุดจำหน่ายรวมกันมากกว่า 4,300 สาขา ครอบคลุมหลายสิบจังหวัดทั่วประเทศ มีโมเดลหลักคือ WinMart+ และ WiNMart ซึ่งเป็น Mini-mart/ Convenience Store ขนาดเล็กกระจายตัวอยู่ตามชุมชน ตึกแถว และคอนโด ทำให้เข้าถึงชีวิตประจำวันของคนเวียดนามได้มากกว่าห้างขนาดใหญ่
เมื่อมองเข้ามาที่ยุทธศาสตร์ Ecosystem ของ Masan Group แล้ว พบว่า มีการผสานรวมสินค้าในเครือ Masan เช่น เครื่องปรุงรส อาหารแปรรูป เนื้อสัตว์สด เข้ากับร้านค้า ขณะเดียวกันก็มีการปรับโมเดลร้านเป็น WiN ที่รวมบริการหลากหลายไว้ในจุดเดียว เช่น ร้านค้าปลีก, ร้านชา/กาแฟ (Phúc Long), เคาน์เตอร์การเงิน (Techcombank) และร้านยา ทำให้ดึงดูดลูกค้าได้หลากหลายกลุ่ม
เปรียบเทียบตำแหน่งในตลาด (WinMart vs GO! ของเซ็นทรัล)
The Investor
แม้ WinMart จะเป็นเบอร์ 1 ด้านจำนวนสาขาและการกระจายตัวในชุมชน แต่เมื่อเทียบกับเซ็นทรัล รีเทล (CRC) ทั้ง 2 รายใช้กลยุทธ์ที่ต่างกันอย่างชัดเจน โดย WinMart จะเน้นความเป็น Convenience & Proximity เน้นร้านขนาดเล็ก กระจายลึกระดับตรอกซอกซอย ขณะที่เซ็นทรัล รีเทลเน้นการทำตลาดผ่านฟอร์แมต One-Stop Destination มีไฮเปอร์มาร์เก็ตและศูนย์การค้าขนาดใหญ่ อย่าง GO! Mall และ Mini GO เป็นตัวชูโรง
มีคู่แข่งคือ Bách Hóa Xanh (ของ MWG), Co.op Food AEON Mall, Lotte Mart, และ Co.opXtra โดยในกลุ่มไฮเปอร์มาร์เก็ต/ ศูนย์การค้าขนาดใหญ่แบรนด์ GO! ของเซ็นทรัล ถือเป็นผู้นำรายใหญ่ที่แข็งแกร่งมาก ในขณะที่ WinMart นำโด่งในเซกเมนต์ร้านสะดวกซื้อและซูเปอร์มาร์เก็ตชุมชน
หากนับเฉพาะเครือข่ายร้านขนาดเล็ก-กลางประเภทอาหารและของใช้ประจำวัน (Grocery & Mini-mart) เบอร์ 2 ต่อจาก WinMart คือ Bách Hóa Xanh ในเครือ Mobile World / MWG มีสาขาในมือมากกว่า 2,100 สาขา ส่วนอันดับ 3 คือ Saigon Co.op (Co.opmart, Co.op Food) มีสาขาประมาณ 600–800 สาขา โดยจุดเด่นของ Bách Hóa Xanh: เป็นเครือที่เติบโตแรงมาก โดยเฉพาะในเขตพื้นที่ภาคใต้และนครโฮจิมินห์ เน้นโมเดล "ตลาดสดติดแอร์" ขายเนื้อสัตว์ ผัก ผลไม้สด และของใช้ในราคาเข้าถึงง่าย
ส่วนคู่แข่งที่เป็นค้าปลีกต่างชาติก็มี อาทิ AEON Group (ญี่ปุ่น) ซึ่งถือเป็นคู่แข่งต่างชาติที่ทรงอิทธิพลที่สุด ปัจจุบันรุกตลาดเวียดนามอย่างหนักผ่าน AEON Mall โมเดลศูนย์การค้าขนาดใหญ่, AEON MaxValu ที่เป็นซูเปอร์มาร์เก็ต และ Ministop ในนูปแบบของร้านสะดวกซื้อ
นอกจากนี้ก็มี MM Mega Market Vietnam ของคุณเจริญ ภายใต้การดำเนินการของ BJC กลุ่มทุนไทยรายใหญ่อีกเจ้า ดำเนินธุรกิจค้าส่งและศูนย์จำหน่ายสินค้าขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นคู่แข่งสำคัญในกลุ่มไฮเปอร์มาร์เก็ตและ B2B และ Lotte Mart (เกาหลีใต้) ดำเนินธุรกิจไฮเปอร์มาร์เก็ตและศูนย์การค้า เน้นจับกลุ่มลูกค้าระดับกลางถึงบนในเมืองใหญ่ เช่น โฮจิมินห์ ฮานอย และดานัง
ส่วนค้าปลีกสัญชาติเกาหลีอีก 2 ราย อย่าง , GS25 และ Emart ก็เป็น 2 ผู้เล่นที่เข้ามาสร้างสีสันให้กับตลาดค้าปลีกของที่นั่นได้ไม่น้อย โดยเฉพาะในแถบเมืองใหญ่ๆ ทางใต้ของเวียดนาม
เหตุผลที่เซ็นทรัลสามารถกล่าวว่าเป็นเบอร์ 1 ได้ เกิดจากปัจจัยหลักๆ ไม่ว่าจะเป็น
1. เป็นเบอร์ 1 ในกลุ่ม "ทุนต่างชาติ" (Largest International Retailer) เซ็นทรัล รีเทล คือผู้เล่นต่างชาติที่ใหญ่ที่สุดในเวียดนาม ทั้งในแง่ของพื้นที่ค้าปลีก (Retail Space) ที่มีรวมกันมากกว่า 1.3 ล้านตารางเมตร ยอดขาย และจำนวนศูนย์การค้า/ไฮเปอร์มาร์เก็ต โดยชนะคู่แข่งต่างชาติอย่าง AEON (ญี่ปุ่น) และ Lotte Mart (เกาหลีใต้)
2. เป็นเบอร์ 1 ในเซกเมนต์ "ไฮเปอร์มาร์เก็ต" (Hypermarket Leader) หากเจาะลึกเฉพาะโมเดล Hypermarket (ห้างค้าปลีกขนาดใหญ่) แบรนด์ GO! (Big C เดิม) ของเซ็นทรัล ครองส่วนแบ่งการตลาดเป็นอันดับ 1 ในเวียดนาม โดยมีจุดแข็งที่พื้นที่ขนาดใหญ่ สินค้าหลากหลาย และการวางราคาที่เข้าถึงง่ายสำหรับครอบครัว
3. ได้รับการจัดอันดับเป็นเบอร์ 1 จากสถาบันจัดอันดับในเวียดนาม เซ็นทรัล รีเทล เวียดนาม ได้รับการจัดอันดับจาก Vietnam Report ให้เป็น อันดับ 1 ในกลุ่มบริษัทค้าปลีกผู้ทรงอิทธิพลและน่าเชื่อถือที่สุด (Top 10 Reputable Retail Companies in Vietnam) ติดต่อกันหลายปีซ้อน โดยพิจารณาจากรายได้ ผลประกอบการทางการเงิน และความน่าเชื่อถือในมุมมองของผู้บริโภค....